47 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਇਆ ਸੀ Doordarshan ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, 17 ਮਹੀਨੇ ਚੱਲੇ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਛਾ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਸੰਨਾਟਾ

ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ (Doordarshan) ਦੇ ਸ਼ੋਅ 'ਰਾਮਾਇਣ' (Ramayana) ਨੇ 80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇਖੀ ਪਰ ਰਾਮਾਇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ੋਅ ਨੇ ਵੀ ਦੇਖੀ ਸੀ, ਜੋ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਲੜੀਵਾਰ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ) ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ੋਅ 17 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕੁੱਲ 156 ਐਪੀਸੋਡ ਸਨ। ਇਸ ਲੜੀਵਾਰ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਲੋਕ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਬੈਠਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਗਲੀਆਂ-ਮੁਹੱਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਨਾਟਾ ਪਸਰ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਦੀ ਨੀਂਹ

ਇਸ ਲੜੀਵਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਘਰ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਟੀਵੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ। 1984 ਵਿੱਚ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਐਪੀਸੋਡ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇਕੱਠਾ ਬੈਠਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਗਲੀਆਂ-ਮੁਹੱਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਜਿਸ ਸੀਰੀਅਲ ਦੀ ਅਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ— 'ਹਮ ਲੋਗ' (Hum Log), ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 7 ਜੁਲਾਈ 1984 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ। 'ਹਮ ਲੋਗ' ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ 'ਡੇਲੀ ਸੋਪ' ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਨੋਹਰ ਸ਼ਿਆਮ ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਪੀ. ਕੁਮਾਰ ਵਾਸੂਦੇਵ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।

17 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ ਸੀ ਸ਼ੋਅ

ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਲੜੀਵਾਰ 'ਹਮ ਲੋਗ' ਲਗਪਗ 17 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ, ਜਿਸ ’ਚ 156 ਐਪੀਸੋਡ ਸਨ। ਇਸ ਦਾ ਆਖਰੀ ਐਪੀਸੋਡ 17 ਦਸੰਬਰ 1985 ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਕੀ ਸੀ 'ਹਮ ਲੋਗ' ਦੀ ਕਹਾਣੀ?

1984 ਵਿੱਚ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ 'ਹਮ ਲੋਗ' ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਹੇਠਲੇ-ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਫ਼ਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ-ਭੇਦਭਾਵ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਲਤ ਵਰਗੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮੈਕਸੀਕਨ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੀ ਤਰਜ਼ 'ਤੇ ਸੀ ਅਧਾਰਿਤ

ਇਸ ਨੂੰ 'ਐਜੂਟੇਨਮੈਂਟ' (ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ) ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਕਸੀਕਨ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼ 'ਵੇਨ ਕੋਨਮਿਗੋ' (1975) ਦੀ ਤਰਜ਼ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਦਾ ਵਿਚਾਰ 1982 ਵਿੱਚ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਤਕਾਲੀ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰੀ ਵਸੰਤ ਸਾਠੇ ਨੂੰ ਆਇਆ ਸੀ।

ਇਸ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਵਿਨੋਦ ਨਾਗਪਾਲ, ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਅਰੋੜਾ, ਰਾਜੇਸ਼ ਪੁਰੀ, ਅਭਿਨਵ ਚਤੁਰਵੇਦੀ, ਸੀਮਾ ਭਾਰਗਵ, ਦਿਵਿਆ ਸੇਠ, ਸੁਸ਼ਮਾ ਸੇਠ, ਲਵਲੀਨਾ ਮਿਸ਼ਰਾ ਵਰਗੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।