ਨਾ ਚੀਨ, ਨਾ ਅਮਰੀਕਾ! ਇੱਥੇ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ, ₹3 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੋਣਗੇ ਖਰਚ; 1 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕੰਮ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅਲ ਮਕਤੂਮ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਾਈਟ 'ਤੇ 1 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੁਲਨਾ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਅਪ੍ਰੈਲ 2024 ਵਿੱਚ ਦੁਬਈ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਸ਼ੇਖ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਰਾਸ਼ਿਦ ਅਲ ਮਕਤੂਮ ਨੇ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
Publish Date: Wed, 18 Nov 2026 12:50 PM (IST)
Updated Date: Wed, 18 Nov 2026 12:51 PM (IST)
ਬਿਜ਼ਨਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਦਮਾਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਕਿੰਗ ਫਹਦ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ (KFIA) ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 776 ਤੋਂ 780 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 5.6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇ (ਕਰੀਬ 43 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਟਰਮੀਨਲ, ਰਨਵੇਅ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਵਾਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਰ ਹੁਣ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਗੁਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਕਿੱਥੇ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਬਣੇਗਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ
ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (UAE) ਦੇ ਦੁਬਈ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਲ ਮਕਤੂਮ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ (Al Maktoum International Airport - DWC) ਹੈ। ਇਹ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਤਿਆਰ ਹੈ ਅਤੇ ਚਾਲੂ ਵੀ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਦਾ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਿਸਥਾਰ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦਾ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ 70 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਕਿੰਗ ਫਹਦ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਹਵਾਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਾਲੇ 43 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇਗਾ।
1 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕੰਮ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅਲ ਮਕਤੂਮ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਾਈਟ 'ਤੇ 1 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੁਲਨਾ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਅਪ੍ਰੈਲ 2024 ਵਿੱਚ ਦੁਬਈ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਸ਼ੇਖ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਰਾਸ਼ਿਦ ਅਲ ਮਕਤੂਮ ਨੇ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਨਿਰਮਾਣ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹਰ ਸਾਲ 26 ਕਰੋੜ (260 ਮਿਲੀਅਨ) ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ 1.2 ਕਰੋੜ ਟਨ ਮਾਲ (ਕਾਰਗੋ) ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ।
ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਹੋਵੇਗਾ?
ਅਲ ਮਕਤੂਮ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 35 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਭਾਰਤੀ ਕਰੰਸੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਰਕਮ ਕਰੀਬ 2.9 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲਾਗਤ 128 ਅਰਬ ਦਿਰਹਮ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਹ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਮੌਜੂਦਾ ਦੁਬਈ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ (DXB) ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ 5 ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਰਨਵੇਅ ਅਤੇ 400 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਗੇਟ ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੰਭਾਲਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ।
2032 ਤੱਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਚੈੱਕ-ਇਨ, ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਭੀੜ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਆਧਾਰਿਤ ਸਮਾਰਟ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
Dubai Aviation Engineering Projects ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਸਾਲ 2032 ਤੱਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਅਤੇ ਨੀਂਹ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵੱਡੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਬਈ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਵਾਈ ਸੰਚਾਲਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨਵੇਂ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਮੀਰੇਟਸ ਅਤੇ ਫਲਾਈਦੁਬਈ (Flydubai) ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਇਹ ਨਵਾਂ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕੌਣ ਹਨ ਇਸ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਟ? ਅਲ ਮਕਤੂਮ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਦੇ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਦੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਫਰਮ ਕੂਪ ਹਿਮੇਲਬਲਾਊ (Coop Himmelb(l)au) ਅਤੇ ਲੇਬਨਾਨ ਦੀ ਕੰਸਲਟੈਂਸੀ ਫਰਮ ਦਰ ਅਲ-ਹੰਦਾਸਾਹ (Dar Al-Handasah) ਵੱਲੋਂ ਨਿਭਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਦੀ ਫਰਮ ਲੈਸਲੀ ਜੋਨਸ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ (Leslie Jones Architecture) ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਸੀ।
ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਕਿਹੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੋਲ ਹੈ?
ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਵੈਸਟ ਟਰਮੀਨਲ ਨਿਰਮਾਣ: ਚੀਨ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਈਸਟਾਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਉੱਦਮ
• ਆਟੋਮੇਟਿਡ ਪੀਪਲ ਮੂਵਰ ਸਿਸਟਮ: ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਲ ਐਂਡ ਟੀ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਮਿਤਸੁਬੀਸ਼ੀ ਹੈਵੀ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਘ
• ਯਾਤਰੀ ਟਰਮੀਨਲ ਬਿਲਡਿੰਗ ਵਿਸਥਾਰ: ਏਐਲਈਸੀ ਸਮੂਹ ਦੁਆਰਾ
• ਹੋਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਕੰਮ: ਨੈਸ਼ਨਲ ਵ੍ਹੀਲ ਜੇ ਐਂਡ ਪੀ ਐਲ.ਐਲ.ਸੀ. ਅਤੇ ਹੋਰ ਠੇਕੇਦਾਰ