- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਰੂਸ ਕਿਉਂ ਧੜਾਧੜ ਖਾਲੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਆਪਣਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ? ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੇ ਰਸਤੇ ਚੀਨ ਭੇਜਿਆ 165 ਟਨ ਸੋਨਾ, 1998 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੋਲਡ ਰਿਜ਼ਰਵ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ
ਵਰਲਡ ਗੋਲਡ ਕੌਂਸਲ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 2026 ਦਰਮਿਆਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਕੁੱਲ 321 ਟਨ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਿਆ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 42 ਫ਼ੀਸਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਔਸਤ 227 ਟਨ ਤੋਂ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਹੈ।
Posted By Neha Diwan
Publish Date: Wed, 11 Nov 2026 01:51 PM (IST)
Updated Date: Wed, 11 Nov 2026 01:53 PM (IST)
ਬਿਜ਼ਨਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਰੂਸ ਨੇ ਯੂਕਰੇਨ ਨਾਲ ਜੰਗ ਦਰਮਿਆਨ ਚੀਨ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ 165 ਟਨ ਸੋਨਾ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਨਾ ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 2026 ਦਰਮਿਆਨ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੇ ਰਸਤੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਮਾਤਰਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਚੀਨ ਨੇ ਵੀ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ 26 ਟਨ ਸੋਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੋਨਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਣ ਨਾਲ ਕਈ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਰੂਸ ਜੰਗ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਚੀਨ ਨੂੰ ਰੂਸ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਰਾਮਦ 55 ਗੁਣਾ ਵਧੀ
ਰੂਸੀ ਮੀਡੀਆ ਅਦਾਰੇ 'ਦਿ ਮਾਸਕੋ ਟਾਈਮਜ਼' ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੂਸ ਨੇ ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 2026 ਦਰਮਿਆਨ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਨੂੰ 165 ਟਨ ਸੋਨਾ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਰੂਸੀ ਕਸਟਮ ਡਾਟਾ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਗੈਜ਼ਪ੍ਰੋਮ ਬੈਂਕ ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਇਕਨਾਮਿਕ ਫੋਰਕਾਸਟਿੰਗ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੂਸ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਰਾਮਦ 55 ਗੁਣਾ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2021 ਵਿੱਚ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਨੇ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਰੂਸ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 3.3 ਟਨ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੇ ਰਸਤੇ ਚੀਨ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਕੁੱਲ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਲਗਭਗ 15 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਰ ਸੱਤ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਛੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰੂਸ ਤੋਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੱਛਮੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਦਲਿਆ ਰੂਸ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ
ਫਰਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਰੂਸ 'ਤੇ ਕਈ ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਉਸ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ 'ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ।
ਲੰਡਨ ਬੁਲੀਅਨ ਮਾਰਕੀਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (LBMA) ਨੇ ਰੂਸੀ ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਹੀ G7 ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਰੂਸੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਰਾਮਦ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਰੂਸ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਰਗੇ ਰਵਾਇਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਵੇਚਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਬਈ ਰੂਸੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਪਰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਦਬਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਨੇ ਵੀ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ 'ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਰੂਸ ਲਈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਰਸਤਾ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰਿਆ।
ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ। ਇੱਥੇ ਸੋਨੇ 'ਤੇ ਵੈਲਿਊ ਐਡਿਡ ਟੈਕਸ (VAT) ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਚੀਨ ਨੇ ਰੂਸੀ ਸੋਨੇ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਲਗਾਈ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਨੂੰ ਚੀਨ ਤੱਕ ਸੋਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰਸਤਾ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ।
1998 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੂਸ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ
ਰੂਸ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਧੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਰਕਾਰੀ ਸੋਨੇ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਵੀ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ। 'ਦਿ ਮਾਸਕੋ ਟਾਈਮਜ਼' ਅਨੁਸਾਰ, ਰੂਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ 2026 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 60 ਟਨ ਸੋਨਾ ਵੇਚਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੌਰਾਨ 21.8 ਟਨ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੌਰਾਨ 18.7 ਟਨ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ 1998 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਵ ਲਗਭਗ 28 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਲ 1998 ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਡਿਫਾਲਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਸ਼ ਗੰਭੀਰ ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੁਫੀਆ ਸੇਵਾ ਨੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਦਸੰਬਰ 2025 ਤੋਂ ਰੂਸ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 62 ਟਨ ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਇਹ 2019 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਏਜੰਸੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਘਟਣ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਖਰਚੇ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਰੂਸ ਦੇ ਬਜਟ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਿਆ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਭੇਜੇ ਗਏ ਕੁਝ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸਰੋਤ ਰੂਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ।
ਚੀਨ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਿਆ 26 ਟਨ ਸੋਨਾ
ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰੂਸ ਸੋਨਾ ਵੇਚ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਚੀਨ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਰਲਡ ਗੋਲਡ ਕੌਂਸਲ (WGC) ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੀਨ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ 26 ਟਨ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਦਾ ਕੁੱਲ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੋਨੇ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਵਧ ਕੇ 2,435 ਟਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 2 ਟਨ ਘੱਟ ਹੈ। ਚੀਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਵੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਚੈੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ: ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ 2.5 ਟਨ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੰਡਾਰ 90 ਟਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਦਾ ਟੀਚਾ 100 ਟਨ ਸੋਨੇ ਦਾ ਹੈ।
ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ: ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ 7 ਟਨ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੰਡਾਰ 453 ਟਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੋਲੈਂਡ: ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 27 ਟਨ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਕੁੱਲ ਸੋਨੇ ਦਾ ਭੰਡਾਰ 700 ਟਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਟੀਚੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ
ਵਰਲਡ ਗੋਲਡ ਕੌਂਸਲ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 2026 ਦਰਮਿਆਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਕੁੱਲ 321 ਟਨ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਿਆ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 42 ਫ਼ੀਸਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਔਸਤ 227 ਟਨ ਤੋਂ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਹੈ।
WGC ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦ ਜਾਰੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦਾ ਅਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
WGC ਅਨੁਸਾਰ, ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਸੋਨਾ ਵੇਚਣਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਣਾ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸੋਨਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰੂਸ ਜੰਗ ਅਤੇ ਬਜਟ ਦੇ ਖਰਚੇ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਚੀਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਆਰਥਿਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।