- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
Pulses Price Hike: ਦਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗੀ ਅੱਗ! ਅਰਹਰ 20% ਮਹਿੰਗੀ, ਛੋਲਿਆਂ ਦੇ ਭਾਅ ਵੀ ਚੜ੍ਹੇ; ਹੁਣ ਸਟਾਕ ਲਿਮਟ ਲਗਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਸਰਕਾਰ
ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਵਪਾਰੀਆਂ, ਪ੍ਰੋਸੈਸਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਲਈ ਦਾਲਾਂ ਦੇ ਸਟਾਕ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦੇਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਖਪਤਕਾਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਵਿਭਾਗ (DoCA) ਛੋਲੇ, ਅਰਹਰ, ਉੜਦ ਅਤੇ ਮਸਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Posted By Neha Diwan
Publish Date: Fri, 13 Nov 2026 12:39 PM (IST)
Updated Date: Fri, 13 Nov 2026 12:41 PM (IST)
ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦਾਲਾਂ ਦਾ ਬਫਰ ਸਟਾਕ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਵਪਾਰੀਆਂ, ਪ੍ਰੋਸੈਸਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਲਈ ਦਾਲਾਂ ਦੇ ਸਟਾਕ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦੇਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਖਪਤਕਾਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਵਿਭਾਗ (DoCA) ਛੋਲੇ, ਅਰਹਰ, ਉੜਦ ਅਤੇ ਮਸਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਬੁਲਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਦਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਖਪਤਕਾਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸਕੱਤਰ ਨਿਧੀ ਖਰੇ ਨੇ 'ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ' ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਿਭਾਗ ਲਗਾਤਾਰ ਦਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਲੋੜੀਂਦਾ ਸਟਾਕ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਪਲਾਈ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਪਿੱਛੇ ਕੁਝ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਹੋਣ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ। ਵਿਭਾਗ ਦਰਾਮਦਕਾਰਾਂ, ਥੋਕ ਵਪਾਰੀਆਂ, ਮਿੱਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਟਾਕ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਰਹਰ ਦੀ ਦਾਲ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਮਹਿੰਗੀ
ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਅਰਹਰ ਅਤੇ ਉੜਦ 'ਤੇ ਸਟਾਕ ਲਿਮਟ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਵੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਵਿਭਾਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਅਰਹਰ ਦੀ ਦਾਲ ਦੀ ਔਸਤ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤ 135.22 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਅਤੇ ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ 95.23 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ 10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਦਾਲਾਂ ਦਾ ਕੁੱਲ ਬਫਰ ਸਟਾਕ ਵਧ ਕੇ ਰਿਕਾਰਡ 38 ਲੱਖ ਟਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਾਪਦੰਡ 35 ਲੱਖ ਟਨ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਬਫਰ ਸਟਾਕ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ:
ਛੋਲੇ: 16.1 ਲੱਖ ਟਨ
ਅਰਹਰ: 9.7 ਲੱਖ ਟਨ
ਮੂੰਗੀ: 6.4 ਲੱਖ ਟਨ
ਮਸਰ: 5.3 ਲੱਖ ਟਨ
ਉੜਦ: 44 ਹਜ਼ਾਰ ਟਨ
ਛੋਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ
ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਫਰ ਸਟਾਕ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਛੋਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। 6 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਔਸਤ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤ 94.54 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਸੀ, ਜੋ 6 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ 89.59 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨਾਲੋਂ 5.53 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੱਧ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਛੋਲਿਆਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਫ਼ਸਲੀ ਸਾਲ 2025-26 ਦੌਰਾਨ ਵਧ ਕੇ 125.1 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਹ 111 ਲੱਖ ਟਨ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ 12.6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਦੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ 67 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਧ ਕੇ 20.6 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਪ੍ਰਚੂਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ 4.68 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹੀ।
ਅਲ ਨੀਨੋ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧੀ
ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਲ ਨੀਨੋ ਕਾਰਨ ਹਾੜੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਖਪਤਕਾਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਦਾ ਰਕਬਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਲ ਦਾਲ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਓਡੀਸ਼ਾ, ਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੀਆਂ ਦਾਲਾਂ ਦਾ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ, ਬਾਂਡਿਡ ਵੇਅਰਹਾਊਸਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰਾਂ (SEZ) ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋਣਾ ਵੀ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਸਾਲਾਨਾ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਖਪਤ ਦਾ ਲਗਭਗ 18 ਤੋਂ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।