ਟ੍ਰੇਨ 'ਚ ਹੋ ਗਿਆ ਬੈਗ ਚੋਰੀ ਤਾਂ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ 1.45 ਲੱਖ ਮੁਆਵਜ਼ਾ, ਜਾਣੋ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ

ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਸਾਮਾਨ ਚੋਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰੋਗੇ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਓਗੇ? ਨਹੀਂ! ਟ੍ਰੇਨ ਦੀ ਟਿਕਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਤੁਹਾਡਾ ਬੈਗ ਚੋਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਦੇ ਰਾਖਵੇਂ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਬੈਗ ਚੋਰੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ 1.45 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ 7 ਜੂਨ, 2014 ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਫ਼ੈਸਲਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਬੈਗ ਚੋਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 1.45 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦਿਆਂ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਅਪੀਲ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਯਾਤਰੀ ਅਜੈ ਕੁਮਾਰ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪਟਨਾ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਰਾਖਵੇਂ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ’ਤੇ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀ ਦਾ ਬੈਗ ਲੈ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਬੈਗ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1.20 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਸੀ।

ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯਾਤਰੀ ਨੇ ਰੇਲਵੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਾਂਚ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਚੋਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯਾਤਰੀ ਨੇ ਖਪਤਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੜਕਾਇਆ।

ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਪੀਲ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯਾਤਰੀ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਚੋਰੀ ਹੋਣ ’ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਰੇਲਵੇ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 100 ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਬੰਧੀ ਆਪਣੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧ ਰਿਕਾਰਡ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਅਪੀਲ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਰਾਖਵੇਂ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ, ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਯਾਤਰੀ ਦੇ ਕੀ ਹਨ ਅਧਿਕਾਰ?

ਰੇਲਵੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਬਚ ਸਕਦਾ ਕਿ ਯਾਤਰੀ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਉਸ ਦੀ ਟਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਯਾਤਰੀ ਖਪਤਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਾਮਾਨ ਚੋਰੀ ਹੋਣ ’ਤੇ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਸਾਮਾਨ ਚੋਰੀ ਹੋਣ ’ਤੇ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਟੀਟੀਈ (TTE), ਰੇਲਵੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ (RPF) ਜਾਂ ਰੇਲਵੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੀ ਰਸੀਦ ਅਤੇ ਚੋਰੀ ਹੋਏ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਸੂਚੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ। ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਅਤੇ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸਾਮਾਨ ਚੋਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਹਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ। ਹਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ, ਉਪਲਬਧ ਸਬੂਤਾਂ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।