ਜਿਨ੍ਹੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਆਧਾਰ ਬਾਇਓਮੀਟ੍ਰਿਕ, ਉਸੇ ਨੇ ਬਣਾਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ AI ਕੰਪਨੀ; 3 ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਕੁੱਟੇ ₹14200 ਕਰੋੜ

ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤ 'ਚ AI ਦਾ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗhਗ ਹਰ ਵੱਡੇ ਸੈਕਟਰ 'ਚ ਇਸਦੀ ਪੈਠ ਵੀ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। IT ਤੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ AI ਸਲੂਸ਼ਨ, ਕਲਾਊਡ ਅਤੇ ਕਸਟਮ ਮਾਡਲ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂਕਿ ਫਿਨਟੈੱਕ ਸੈਕਟਰ 'ਚ ਫਰਾਡ ਡਿਟੈਕਸ਼ਨ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸਕੋਰਿੰਗ ਤੇ ਚੈਟਬੋਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਹੈਲਥਕੇਅਰ 'ਚ ਡਾਇਗਨੌਸਟਿਕਸ, ਡਰੱਗ ਡਿਸਕਵਰੀ ਤੇ ਟੈਲੀਮੈਡੀਸਨ ਲਈ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਰਿਟੇਲ ਅਤੇ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪਰਸਨਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ, ਇਨਵੈਂਟਰੀ ਤੇ ਡਿਮਾਂਡ ਫੋਰਕਾਸਟਿੰਗ ਲਈ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਤਕ ਓਪਨਏਆਈ, ਐਂਥ੍ਰੋਪਿਕ ਤੇ ਕੈਪਰ ਵਰਗੇ ਨਾਂ ਸੁਣੇ ਹੋਣਗੇ, ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ AI ਕੰਪਨੀ ਕਿਹੜੀ ਹੈ? ਆਓ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ।

ਇਹ ਹੈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭਾਰਤੀ AI ਕੰਪਨੀ

ਸਰਵਮ ਏਆਈ (Sarvam AI) ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਬੇਂਗਲੁਰੂ, ਕਰਨਾਟਕ 'ਚ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ AI ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੀਰੀਜ਼ 2023 'ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਫਾਊਂਡਰ ਵਿਵੇਕ ਰਾਘਵਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਊਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਹਨ।

ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਸਰਵਮ AI?

ਸਰਵਮ AI ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਖੇਤਰ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇੰਡਸ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਭਾਸ਼ਾ ਮਾਡਲ (LLMs) ਤੇ ਮਲਟੀਮੋਡਲ AI ਸਿਸਟਮ ਡਿਵੈਲਪ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਐਕਸਪਰਟੀਜ਼ ਲਾਰਜ ਲੈਂਗੂਏਜ ਮਾਡਲ, ਸਪੀਚ ਰਿਕਗਨੀਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਵਿਜ਼ਨ-ਲੈਂਗੂਏਜ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਹੈ।

HCL Tech ਦੇ ਨਾਲ ਡੀਲ ਤੇ ਸਰਵਮ ਦੀ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ

ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਦਿੱਗਜ ਆਈਟੀ ਕੰਪਨੀ HCLTech ਨੇ Sarvam AI 'ਚ 1427 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੈਸ਼ ਡੀਲ 'ਚ 10.5% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਖਰੀਦੀ। ਐੱਚਸੀਐੱਲ ਨੇ ਸਟ੍ਰੈਟੇਜਿਕ ਇਨਵੈਸਟਰ (ਰਣਨੀਤਕ ਨਿਵੇਸ਼ਕ) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ 'ਸੀਰੀਜ਼ B' ਰਾਊਂਡ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਸਰਵਮ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ $1.5 ਅਰਬ (14202 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) ਆਂਕੀ ਗਈ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਰਵਮ AI ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਅਜਿਹੀ LLM ਡਿਵੈਲਪਰ ਕੰਪਨੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਹੁਰੂਨ ਇੰਡੀਆ 500 (Hurun India 500) ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਈ ਹੈ।

UIDAI ਨਾਲ ਫਾਊਂਡਰ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਨਾਤਾ

ਵਿਵੇਕ ਰਾਘਵਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਆਧਾਰ ਨੰਬਰ ਜਾਰੀ ਅਤੇ ਮੈਨੇਜ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ UIDAI ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਕਤੂਬਰ 2010 ਤੋਂ ਜੂਨ 2013 ਤਕ UIDAI 'ਚ ਚੀਫ਼ ਬਾਇਓਮੀਟ੍ਰਿਕ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬਾਇਓਮੀਟ੍ਰਿਕ ਆਈਡੈਂਟਿਟੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਜੁਲਾਈ 2013 ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ ਤਕ UIDAI ਚੀਫ਼ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮੈਨੇਜਰ ਅਤੇ ਬਾਇਓਮੀਟ੍ਰਿਕ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਰਹੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਰਚ 2022 ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ 2025 तक ਐਡਵਾਈਜ਼ਰ, ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਰਹੇ।

IBM ਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ ਪ੍ਰਤਿਊਸ਼ ਕੁਮਾਰ

ਪ੍ਰਤਿਊਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਜਨਵਰੀ 2015 - ਅਗਸਤ 2017 ਤਕ IBM 'ਚ ਰਿਸਰਚ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ 'ਚ ਜੂਨ 2021 - ਜੁਲਾਈ 2023 ਤਕ ਰਿਸਰਚਰ ਰਹੇ। ਉਹ AI4Bharat ਅਤੇ ਵਨਫੋਰਥ ਵੈਬਸ ਦੇ ਕੋ-ਫਾਊਂਡਰ ਵੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ IIT, ਮਦਰਾਸ 'ਚ ਮਾਰਚ 2018 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 2021 ਤੱਕ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ 2021 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤਕ ਸਹਾਇਕ ਫੈਕਲਟੀ ਹਨ।

ਕੌਣ-ਕੌਣ ਹਨ ਸਰਵਮ AI ਦੇ ਕਲਾਈਂਟ?

ਸਰਵਮ AI ਦੇ ਕਲਾਇੰਟਸ ਅਤੇ ਪਾਰਟਨਜ਼ 'ਚ ਟਾਟਾ ਕੈਪੀਟਲ, ਕ੍ਰੈਡ (Cred), ਕ੍ਰੈਡਰਿਜ਼ੌਲਵ, ਆਈਡੀਐੱਫਸੀ ਫਸਟ ਬੈਂਕ, ਇੰਫੋਸਿਸ, ਐੱਲਆਈਸੀ (LIC), ਐੱਸਬੀਆਈ ਲਾਈਫ, ਮਹਿੰਦਰਾ ਫਾਈਨਾਂਸ ਅਤੇ ਅਰਬਨ ਕੰਪਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰਾਲਾ ਅਤੇ ਰੇਜ਼ਰਪੇ ਵੀ ਇਸਦੀ ਕਸਟਮਰ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਹਨ।