TATA ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਪੈਕਟ ਵਾਲਾ ਨਮਕ, ਲਾਂਚਿੰਗ ’ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ ਵਿਵਾਦ; ਅੱਜ ਘਰ-ਘਰ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਸੁਆਦ
TATA ਨਮਕ ਲਾਂਚ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ, ਯਾਨੀ ਬਿਨਾਂ ਪੈਕਟ ਵਾਲਾ ਨਮਕ ਖਰੀਦਦੇ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਆਇਓਡੀਨ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਸੀ। ਆਇਓਡੀਨ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਗਲਗੰਡ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ 'ਚ ਰੁਕਾਵਟ ਅਤੇ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ 'ਚ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਟਾਟਾ ਨਮਕ ਲਾਂਚ ਹੋਇਆ।
Publish Date: Fri, 02 Oct 2026 02:52 PM (IST)
Updated Date: Fri, 02 Oct 2026 02:56 PM (IST)
ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਇਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਘਰ ਦੀ ਰਸੋਈ 'ਚ ਸਿਰਫ਼ ਨਮਕ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਅੱਜ ਉਸੇ ਨਮਕ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ ਇਕ ਕੰਪਨੀ ਦਾਲ, ਮਸਾਲੇ, ਤੇਲ, ਸਨੈਕਸ, ਨੂਡਲਜ਼, ਸੌਸ ਤੇ ਰੈਡੀ-ਟੂ-ਕੁੱਕ ਫੂਡ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਗੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਉਸ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰਸੋਈ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ 'ਚ ਬਦਲ ਗਿਆ।
ਅਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਮਕ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ Tata Salt ਦੀ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਮਕ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ Tata Salt ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ? ਆਓ ਇਸ ਸੁਨਹਿਰੇ ਸਫ਼ਰ ’ਤੇ ਇਕ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਦੇ ਹਾਂ।
ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ ਨਮਕ ਦਾ ਆਈਡੀਆ
ਟਾਟਾ ਗਰੁੱਪ ਨੇ 1927 'ਚ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਓਖਾ ਤੋਂ ਨਮਕ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਨਮਕ ਦੇਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ 1944 'ਚ ਇਕ ਦਿਲਚਸਪ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਆਇਆ। ਦਰਅਸਲ, ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮਿਥਾਪੁਰ 'ਚ ਟਾਟਾ ਕੈਮਿਕਲਜ਼ ਦੇ ਸੋਡਾ ਐਸ਼ ਪਲਾਂਟ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਲੋੜ ਸੀ, ਪਰ ਤੱਟੀ ਇਲਾਕਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉੱਥੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਸੀ।
ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਟਾਟਾ ਨੇ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਦੇ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਕੇ ਮਿੱਠਾ ਪਾਣੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਪਾਣੀ ਤਾਂ ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਕੰਮ ਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਅੰਤ 'ਚ ਬਾਇ-ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਵਜੋਂ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ 'ਚ ਅਜਿਹਾ ਬਿਹਤਰੀਨ ਤੇ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲਾ ਨਮਕ ਬਚ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਿਪਸਮ ਜਾਂ ਚਾਕ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਮਿਲਾਵਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਖੋਜ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ‘ਟਾਟਾ ਨਮਕ’ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।
ਟਾਟਾ ਨਮਕ ਲਾਂਚ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ, ਯਾਨੀ ਬਿਨਾਂ ਪੈਕਟ ਵਾਲਾ ਨਮਕ ਖਰੀਦਦੇ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਆਇਓਡੀਨ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਸੀ। ਆਇਓਡੀਨ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਗਲਗੰਡ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ 'ਚ ਰੁਕਾਵਟ ਅਤੇ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ 'ਚ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਟਾਟਾ ਨਮਕ ਲਾਂਚ ਹੋਇਆ।
ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ?
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1983 'ਚ Tata Salt ਦੀ ਲਾਂਚਿੰਗ ਨਾਲ ਹੋਈ। Tata Consumer Products ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ Annual Report ਮੁਤਾਬਕ, Tata Salt ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੈਕਡ ਆਇਓਡਾਈਜ਼ਡ ਨਮਕ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਨਮਕ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਆਮ ਕਰਿਆਨਾ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਵਜੋਂ ਵੇਚਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇ, ਕੁਆਲਿਟੀ ਅਤੇ ਆਇਓਡੀਨ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਇਕ ਵੱਡੇ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਬ੍ਰੈਂਡ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ।
ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਿਰੋਧ!
ਕਿਉਂਕਿ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਪੈਕਟ ਵਾਲਾ ਨਮਕ ਖਾਂਦੇ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਸਤਾ ਨਮਕ ਖਾਣ ਦੀ ਆਦਤ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੈਕਟ ਵਾਲੇ ਮਹਿੰਗੇ ਨਮਕ ਦੀ ਲੋੜ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਵਿਕਰੀ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਹੁੰਦੀ ਚਲੀ ਗਈ। ਬ੍ਰਾਂਡ ਨੂੰ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਲਈ ਟਾਟਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ।
ਟਾਟਾ ਸਾਲਟ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਟਾਟਾ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਇਓਡੀਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਨਮਕ ਕਿੰਨਾ ਗੰਦਾ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਟਾਟਾ ਨਮਕ ਵੈਕਿਊਮ-ਇਵੇਪੋਰੇਟਿਡ ਅਤੇ ਸੀਲਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ‘ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਮਕ’ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਕਿਵੇਂ ਵਧਿਆ ਕਾਰੋਬਾਰ
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਨਮਕ ਤਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। Tata Salt ਦੇ ਨਾਲ Salt Lite, Rock Salt ਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ 'ਚ ਆਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਦਾਲ, ਮਸਾਲੇ, ਡ੍ਰਾਈ ਫਰੂਟਸ ਅਤੇ ਹੋਰ pantry products ਦੀ ਕੈਟੇਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ।
Tata Sampann ਤੋਂ ਦਾਲ-ਮਸਾਲਿਆਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਬ੍ਰਾਂਡ
ਇਸ ਵਿਸਥਾਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ Tata Sampann ਰਿਹਾ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਦਾਲ, ਮਸਾਲੇ, ਡ੍ਰਾਈ ਫਰੂਟਸ, cold-pressed oils ਤੇ ਹੋਰ food products ਵੇਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। FY2025-26 'ਚ Tata Sampann ਦਾ revenue 1,500 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਤੇ ਕੰਪਨੀ ਮੁਤਾਬਕ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨੇ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ 46 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ revenue growth ਦਰਜ ਕੀਤੀ। ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ revenue CAGR 34 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ?
FY2025-26 'ਚ Tata Consumer Products ਦਾ consolidated revenue 20,290 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਰਿਹਾ। ਇਹ FY2024-25 ਦੇ 17,618 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰੀਬ 15 ਫ਼ੀਸਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। FY26 'ਚ ਕੰਪਨੀ ਦਾ EBITDA 2,815 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਗਰੁੱਪ ਦਾ net profit 1,547 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਰਿਹਾ।
31 ਮਾਰਚ 2026 ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਦੀ market capitalisation ਕਰੀਬ 1,00,421 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਕਰੀਬ 29 ਕਰੋੜ ਭਾਰਤੀ ਘਰਾਂ ਤਕ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਕਰੀਬ 45 ਲੱਖ ਰਿਟੇਲ ਆਊਟਲੈਟਸ ਤਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।