ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਤਿਆਰੀ! SEBI ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ AI ਤੇ ਸ਼ਾਰਟ ਸੇਲਿੰਗ ਦੇ ਨਿਯਮ, ਬਾਇਬੈਕ-OFS 'ਤੇ ਵੀ ਨਵੇਂ ਰੂਲ
ਮੁੰਬਈ 'ਚ 'ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਕਸਚੇਂਜ ਮੈਂਬਰਜ਼ ਆਫ ਇੰਡੀਆ' (ANMI) ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਏ ਗਏ 16ਵੇਂ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਪੀਟਲ ਮਾਰਕੀਟ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਧਾਉਣ, ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਲਾਗਤ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਉਪਾਵਾਂ ਦਾ ਖ਼ਾਕਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
Publish Date: Sun, 25 Oct 2026 04:09 PM (IST)
Updated Date: Sun, 25 Oct 2026 04:14 PM (IST)
ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀ ਅਤੇ ਵਟਾਂਦਰਾ ਬੋਰਡ (SEBI) ਸਟਾਕ ਬ੍ਰੋਕਰਾਂ ਲਈ ਇਕ 'ਗ੍ਰੇਡਿਡ ਕੰਪਲਾਇੰਸ ਫਰੇਮਵਰਕ' ਲਿਆਉਣ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੇਬੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਤੁਹਿਨ ਕਾਂਤ ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਤਹਿਤ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਲੋੜਾਂ ਬ੍ਰੋਕਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਪੱਧਰ, ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਐਕਸਪੋਜ਼ਰ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਤੈਅ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਮੁੰਬਈ 'ਚ 'ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਕਸਚੇਂਜ ਮੈਂਬਰਜ਼ ਆਫ ਇੰਡੀਆ' (ANMI) ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਏ ਗਏ 16ਵੇਂ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਪੀਟਲ ਮਾਰਕੀਟ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਧਾਉਣ, ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਲਾਗਤ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਉਪਾਵਾਂ ਦਾ ਖ਼ਾਕਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬ੍ਰੋਕਰਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ
ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਫਰੇਮਵਰਕ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਲਾਇੰਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀ ਇੰਡਸਟਰੀ ਲਈ ਇਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਨਾ ਹੋਣ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਬ੍ਰੋਕਰ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜੋਖਮਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਤੈਅ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ। ਸੇਬੀ ਡਿਪਾਜ਼ਟਰੀ ਪਾਰਟੀਸਿਪੈਂਟਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੰਪਲਾਇੰਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਰੇਮਵਰਕ ਦੀ ਵੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸਮੀਖਿਆ
ਸੇਬੀ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਟਰਮੀਨਲਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਅ ਵੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਕੀਮਤ ਤੈਅ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ (ਪ੍ਰਾਈਸ ਡਿਸਕਵਰੀ) ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 'ਸ਼ਾਰਟ ਸੇਲਿੰਗ' ਅਤੇ 'ਸਿਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਲੈਂਡਿੰਗ ਐਂਡ ਬੋਰੋਇੰਗ' (SLB) ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸੇਬੀ ਆਪਣੇ ਨਿਰੀਖਣ ਪੋਰਟਲਾਂ (ਇੰਸਪੈਕਸ਼ਨ ਪੋਰਟਲਾਂ) ਨੂੰ ਇਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਡਿਜੀਟਲ ਵਰਕਫਲੋ 'ਚ ਲਿਆਉਣ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਧੇਰੇ ਸੁਚਾਰੂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਕੰਮਕਾਜ 'ਚ ਇਕਸਾਰਤਾ ਆਵੇਗੀ।
'ਆਟੋਮੇਟਿਡ ਗਿਵ-ਅੱਪ ਅਤੇ ਟੇਕ-ਅੱਪ' ਸਹੂਲਤ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਵਿਸਥਾਰ
ਸੇਬੀ ਕੈਸ਼ ਮਾਰਕੀਟ ਸੈਗਮੈਂਟ 'ਚ 'ਆਟੋਮੇਟਿਡ ਗਿਵ-ਅੱਪ ਅਤੇ ਟੇਕ-ਅੱਪ' ਸਹੂਲਤ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਸਟੋਡੀਅਲ ਗਾਹਕਾਂ ਤੱਕ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ 'ਚ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ (PMS) ਅਤੇ ਅਲਟਰਨੇਟਿਵ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਫੰਡਜ਼ (AIF) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਸਹੂਲਤ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪੂੰਜੀ ਦੀ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਸਟੋਡੀਅਨ ਵੱਲੋਂ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੌਰਾਨ ਫੰਡਾਂ ਦੇ ਬਲੌਕ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਸੇਬੀ ਟੈਂਡਰ ਆਫਰ, ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਇਬੈਕ ਅਤੇ 'ਆਫਰ ਫਾਰ ਸੇਲ' (OFS) ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕੰਪਲਾਇੰਸ ਲਾਗਤ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ, ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਸਮਾਂਤਰ ਕਲੀਅਰਿੰਗ ਵਿਵਸਥਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਖ਼ਰਚ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡਿਸਕਲੇਮਰ: ਇੱਥੇ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ। ਜਾਗਰਣ ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ 'ਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਜੋਖਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।