
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼

ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਨੋਟ (Plastic Note) ਲਿਆਉਣ ਲਈ RBI ਲਗਾਤਾਰ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਨੋਟ (Plastic Currency in India) ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਣ। ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ. ਵੱਲੋਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨੋਟ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਕੁਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਨੋਟ (Plastic Note) ਲਿਆਉਣ ਲਈ RBI ਲਗਾਤਾਰ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਨੋਟ (Plastic Currency in India) ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਣ। ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ. ਵੱਲੋਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨੋਟ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਕੁਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਤਾਂ ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨੋਟ ਕਦੋਂ ਆਉਣਗੇ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹੜੀਆਂ-ਕਿਹੜੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ-ਕਿਹੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।
ਕਿਹੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਲਗਾਈ ਬੋਲੀ?
Reserve Bank of India ਦੀ ਸਬਸਿਡਰੀ 'ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੋਟ ਮੁਦ੍ਰਣ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ' (BRBNMPL) ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਟਰਸਟ (EOI) ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਾਰੀਖ਼ 18 ਅਗਸਤ 2026 ਸੀ। ਹੁਣ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ. ਦੇ EOI ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂ.ਕੇ. ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੈਂਕਨੋਟ ਕੰਪਨੀ 'ਡੀ ਲਾ ਰੂ' (De La Rue) ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਵੀ ਬੋਲੀ ਲਗਾਈ ਹੈ।
ਕੀ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ:
ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ. ਵੱਲੋਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨੋਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜੋ ਸ਼ਰਤਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਹਨ—
ਚੀਨ-ਪਾਕਿ ਤੋਂ ਦੂਰੀ: ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਛਪਾਈ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜੋ ਕੰਮਕਾਜ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਦਾ ਚੀਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਪ੍ਰਾਈਵੇਸੀ ਅਤੇ ਇੰਟੀਗ੍ਰਿਟੀ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ।
ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਚਰਬੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ: ਬੋਲੀ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਲਿਖਤੀ ਵਿੱਚ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਜੋ ਪੋਲੀਮਰ ਸ਼ੀਟ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨਗੀਆਂ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਚਰਬੀ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਡੀ.ਐੱਨ.ਏ. ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਦਰਅਸਲ, ਯੂ.ਕੇ. ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਨੋਟਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਚਰਬੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ. ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੈਂਪਲਾਂ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਸਖ਼ਤ ਟੈਸਟਿੰਗ: ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪੋਲੀਮਰ ਸਬਸਟ੍ਰੇਟ ਦੇ ਸੈਂਪਲ ਵੀ ਦੇਣੇ ਪੈਣਗੇ। ਇਹਨਾਂ ਸੈਂਪਲਾਂ ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਜੋ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਪਰਖ 'ਚ ਖ਼ਰੀਆਂ ਉਤਰਨਗੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਫਾਈਨਲ ਟੈਂਡਰ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਨੋਟ?
ਦਰਅਸਲ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਨੋਟ, ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ. ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ 'ਤੇ ਫੋਕਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਚੱਲ ਰਹੇ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਨੋਟ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।