ਕੀ ਬਜਟ 'ਚ ਵਿਆਹੇ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ, ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਇਕੱਠੇ ਭਰ ਸਕਣਗੇ ITR?

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: 1 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਆਮ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਬਜਟ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਉਮੀਦਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਦੇ ਆਮ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਵਰਗ ਅਤੇ ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵੱਲੋਂ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ (ITR) ਫਾਈਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਦਰਅਸਲ, ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟਸ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (ICAI) ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹੇ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਟਰਨਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਰਿਟਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸ ਸਲੈਬ ਅਤੇ ਛੋਟਾਂ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੋਵੇਂ ਕੰਮਕਾਜੀ (Working) ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਟਰਨ ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਦਾ ਬਦਲ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਂਝੀ ਰਿਟਰਨ ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਉਹ ਉਦੋਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

ਕਿਉਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਸੁਝਾਅ?

ਇਸ ਸੁਝਾਅ ਪਿੱਛੇ ਇਹ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਪਰਿਵਾਰ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਆਮਦਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਟੈਕਸ ਸਲੈਬਾਂ ਕਾਰਨ ਇਹਨਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਛੋਟ ਦਾ ਲਾਭ ਮਿਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਂਝੀ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੀ ਆਮਦਨ ਜੋੜ ਕੇ ਟੈਕਸ ਦੀ ਗਣਨਾ ਹੋ ਸਕੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟੈਕਸ ਸਲੈਬ ਅਤੇ ਛੋਟਾਂ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਵਸਥਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਾਗੂ ਹੈ।

ਆਮ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਮ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵੀ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੁਝਾਅ ਹੈ ਕਿ ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਨੂੰ ਇਮਾਨਦਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਿੱਥੇ ਆਮਦਨ ਛੁਪਾਉਣ, ਗਲਤ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਜਾਂ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਲਾਭ ਲੈਣ ਦੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸਬੂਤ ਹੋਣ।

ਪੁਰਾਣੀ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (Old Tax Regime) ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਟਾਈਮਲਾਈਨ

ਪੁਰਾਣੀ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੈ, ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੜਾਅਵਾਰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ (Phase out) ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਜਟ ਵਿੱਚ 'ਸਨਸੈੱਟ ਕਲਾਜ਼' ਵਰਗੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਨਵੀਂ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (New Tax Regime) ਨੂੰ ਹੋਰ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਕ ਗਲਤੀ 'ਤੇ ਦੋ-ਦੋ ਵਾਰ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।