ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ! Reliance-BP ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਰਾਹਤ, ਜਾਣੋ ਨਵੀਆਂ ਦਰਾਂ

ਏਜੰਸੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ Reliance Industries ਅਤੇ BP ਦੇ KG-D6 ਬਲਾਕ ਵਰਗੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤ ਸੀਮਾ ਵਧਾ ਕੇ 9.89 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ MMBTU ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੀਂ ਕੀਮਤ ਸੀਮਾ 1 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੋਂ 31 ਮਾਰਚ 2027 ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸੀਮਾ 8.90 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਯੂਨਿਟ ਸੀ।

ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਬਹੁਤ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਉੱਚ ਦਬਾਅ ਤੇ ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਗੈਸ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਰਕਾਰੀ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ Oil and Natural Gas Corporation (ONGC) ਅਤੇ Oil India Ltd. (OIL) ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗੈਸ ਦੀ ਕੀਮਤ 7 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਯੂਨਿਟ ’ਤੇ ਹੀ ਕਾਇਮ ਰਹੇਗੀ।

ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨੀਤੀ ਤਹਿਤ ਅਜਿਹੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਗੈਸ ਕੱਢਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਗੈਸ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਕੀਮਤ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤ ਦੀ ਇੱਕ ਸੀਮਾ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਨਵੀਂ ਕੀਮਤ ਸੀਮਾ ਵਧਣ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਆਮ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

1 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਕੀਮਤ ਸੀਮਾ ਲਾਗੂ

ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ Petroleum Planning & Analysis Cell (PPAC) ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ ਗੈਸ ਲਈ ਇਹ ਨਵੀਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤ ਸੀਮਾ 1 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੋਂ 31 ਮਾਰਚ 2027 ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਰਹੇਗੀ।

ONGC ਅਤੇ OIL ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਗੈਸ ਦੀ ਕੀਮਤ

ONGC ਅਤੇ OIL ਦੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਗੈਸ ਲਈ APM (Administered Price Mechanism) ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ 11.22 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਯੂਨਿਟ ਰਹੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਸਲ ਕੀਮਤ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਮਾ 7 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਯੂਨਿਟ ਹੀ ਰਹੇਗੀ।

APM ਗੈਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ONGC ਅਤੇ OIL ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗੈਸ ਲਈ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਗੈਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ City Gas Distribution, Fertiliser ਅਤੇ Power ਵਰਗੇ ਤਰਜੀਹੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਨਵੇਂ ਖੂਹਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਗੈਸ ’ਤੇ 10% ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ

ONGC ਅਤੇ OIL ਦੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਖੂਹਾਂ ਤੋਂ ਕੱਢੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਗੈਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ APM ਕੀਮਤ ’ਤੇ 10 ਫੀਸਦੀ ‘ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ’ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਵੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤ ਸੀਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਕਤੂਬਰ ਲਈ APM ਕੀਮਤ 7 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਯੂਨਿਟ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਨਵੇਂ ਖੂਹਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਗੈਸ ਦੀ ਕੀਮਤ 7.70 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ MMBTU ਹੋਵੇਗੀ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਗੈਸ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਕੀਮਤ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਗੈਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਕੀਮਤ ਦੇ 10 ਫੀਸਦੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤ ਦੀ ਸੀਮਾ ਵੀ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਅਤੇ 2026 ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਧੀ ਸੀ ਸੀਮਾ

APM ਗੈਸ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤ ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਵਿੱਚ ਵਧਾ ਕੇ 6.75 ਡਾਲਰ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਵਿੱਚ 7 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ MMBTU ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਖਾਦ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ City Gas Distribution ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ CNG ਅਤੇ ਪਾਈਪ ਰਾਹੀਂ ਘਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ (PNG) ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਅਸਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ’ਤੇ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਅਸਰ?

ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਮੁਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਗੈਸ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਕੀਮਤ ਵਸੂਲਣ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਮਿਲੇਗੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ONGC ਅਤੇ Oil India ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਗੈਸ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤ ਸੀਮਾ ਫਿਲਹਾਲ 7 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ MMBTU ’ਤੇ ਹੀ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ।