ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਬਾਰੇ ਵੱਡਾ ਅਪਡੇਟ! 5 ਅਤੇ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਇਹ ਕੰਮ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ (Kids Aadhaar Card) ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦਾ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਬਣਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ? ਭਾਰਤੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪਛਾਣ ਅਥਾਰਟੀ (UIDAI) ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਅਪਡੇਟ ਕਰਵਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਵਾਉਣ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਕਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Publish Date: Fri, 20 Nov 2026 04:15 PM (IST)
Updated Date: Fri, 20 Nov 2026 04:16 PM (IST)
ਬਿਜ਼ਨਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ (Aadhaar Card) ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਬੈਂਕਿੰਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਕੂਲ-ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲੇ, ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਤੱਕ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ (Kids Aadhaar Card) ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦਾ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਬਣਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ? ਭਾਰਤੀ ਵਿਲੱਖਣ ਪਛਾਣ ਅਥਾਰਟੀ (UIDAI) ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਅਪਡੇਟ ਕਰਵਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਵਾਉਣ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਕਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਅਪਡੇਟ ਜ਼ਰੂਰੀ
UIDAI ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ 5 ਸਾਲ ਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਅਪਡੇਟ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, 5 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਪੁਤਲੀ (ਆਇਰਿਸ) ਦਾ ਸਕੈਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਬੱਚੇ ਦੀ ਫੋਟੋ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। 5 ਤੋਂ 7 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਅਪਡੇਟ ਕਰਵਾਉਣ 'ਤੇ ਕੋਈ ਫੀਸ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ।
15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਅਪਡੇਟ ਕਰਵਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਅਪਡੇਟ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਆਇਰਿਸ ਅਤੇ ਫੋਟੋ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਡੇਟਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
UIDAI ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 15 ਤੋਂ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਅਪਡੇਟ ਮੁਫ਼ਤ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਅਪਡੇਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੱਚੇ ਦਾ ਆਧਾਰ ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ।
ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਅਪਡੇਟ?
UIDAI ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਅਪਡੇਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ 7 ਤੋਂ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਅਪਡੇਟ 30 ਸਤੰਬਰ 2027 ਤੱਕ ਮੁਫ਼ਤ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 7 ਤੋਂ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਅਪਡੇਟ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ 125 ਰੁਪਏ ਫੀਸ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਛੋਟ ਕਾਰਨ ਫਿਲਹਾਲ ਇਹ ਸੇਵਾ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ।