- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
5 ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ 67% ਵਧੀ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ, ਅਲ ਨੀਨੋ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਤੇ ਘੱਟ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਵਧੀਆਂ ਅਰਹਰ ਤੇ ਉੜਦ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ
ਚਾਲੂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਮਸਰ ਅਤੇ ਪੀਲੀਆਂ ਮਟਰਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਸਰ ਦੀ ਦਰਾਮਦ 200% ਵਧ ਕੇ 6.4 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਪੀਲੀਆਂ ਮਟਰਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ 114% ਵਧ ਕੇ 6.2 ਲੱਖ ਟਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
Posted By Neha Diwan
Publish Date: Mon, 26 Oct 2026 03:40 PM (IST)
Updated Date: Mon, 26 Oct 2026 03:42 PM (IST)
ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਪਾਰ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਚਾਲੂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ, ਯਾਨੀ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਅਗਸਤ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ ’ਤੇ 67% ਵਧ ਕੇ 20.6 ਲੱਖ ਟਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਖ਼ਦਸ਼ੇ ਅਤੇ ਅਲ ਨੀਨੋ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਵਪਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੀਡੀਆ ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੌਲੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀਲੀਆਂ ਮਟਰਾਂ ਅਤੇ ਮਸਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਛਾਲ
ਚਾਲੂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਮਸਰ ਅਤੇ ਪੀਲੀਆਂ ਮਟਰਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਸਰ ਦੀ ਦਰਾਮਦ 200% ਵਧ ਕੇ 6.4 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਪੀਲੀਆਂ ਮਟਰਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ 114% ਵਧ ਕੇ 6.2 ਲੱਖ ਟਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਰਹਰ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਵਿੱਚ 10% ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹ 3.5 ਲੱਖ ਟਨ ਰਹੀ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਉੜਦ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਵਿੱਚ 3% ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਅਤੇ ਇਹ 2.7 ਲੱਖ ਟਨ ਰਹਿ ਗਈ।
ਵਪਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਰੂਸ ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀਲੀਆਂ ਮਟਰਾਂ ਅਤੇ ਮਸਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਾਮਦ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੌਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਘੱਟ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਸਾਉਣੀ ਦੀਆਂ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ
ਸਾਉਣੀ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਪੂਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਦਾਲਾਂ ਹੇਠ ਕੁੱਲ ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਰਕਬਾ ਵਧ ਕੇ 1.184 ਕਰੋੜ ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 1.42% ਵੱਧ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਤਪਾਦਕ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਫ਼ਸਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਅਹਿਮ ਰਹੇਗੀ। ਸਰਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਛੋਲੇ ਅਤੇ ਮਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਹਾੜ੍ਹੀ ਦੀਆਂ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਲ ਨੀਨੋ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਿਚਕਾਰ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਅਰਹਰ ਅਤੇ ਉੜਦ 15% ਤੱਕ ਮਹਿੰਗੀਆਂ
ਖਪਤਕਾਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕੀਮਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸੈੱਲ (Price Monitoring Cell) ਮੁਤਾਬਕ, ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਅਰਹਰ ਦੀ ਔਸਤ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤ 132.75 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਰਹੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 15% ਵੱਧ ਹੈ।
ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ 93.48 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਰਹੀ, ਜੋ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ ’ਤੇ 7.5% ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੜਦ ਦੀ ਔਸਤ ਕੀਮਤ 125.46 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਨਾਲੋਂ 10% ਵੱਧ ਹੈ।
ਦਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦਰਾਮਦ ਡਿਊਟੀ ਘਟਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੈ। ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਲ ਨੀਨੋ ਦੇ ਖ਼ਦਸ਼ੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਾਉਣੀ ਦੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ’ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 45 ਲੱਖ ਟਨ ਦਾ ਬਫ਼ਰ ਸਟਾਕ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਹੈ।
ਕਿਹੜੀਆਂ ਦਾਲਾਂ ’ਤੇ ਕਿੰਨੀ ਦਰਾਮਦ ਡਿਊਟੀ?
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਪੀਲੀਆਂ ਮਟਰਾਂ ’ਤੇ 30% ਦਰਾਮਦ ਡਿਊਟੀ ਲਗਾਈ ਸੀ। ਪੀਲੀਆਂ ਮਟਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਛੋਲਿਆਂ ਦੇ ਸਸਤੇ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦਸੰਬਰ 2023 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਟਰਾਂ ਦੀ ਡਿਊਟੀ-ਮੁਕਤ ਦਰਾਮਦ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਮਾਰਚ 2025 ਵਿੱਚ ਮਸਰ ’ਤੇ ਵੀ 10% ਦਰਾਮਦ ਡਿਊਟੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਡਿਊਟੀਆਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਧਾ ਕੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਹੜੀ ਦਾਲ ਮੰਗਵਾਉਂਦਾ ਹੈ?
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਸਾਲਾਨਾ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਖਪਤ ਦਾ ਕਰੀਬ 18 ਤੋਂ 20% ਹਿੱਸਾ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਰਹਰ, ਉੜਦ, ਮਸਰ, ਪੀਲੀਆਂ ਮਟਰਾਂ ਅਤੇ ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਕੈਨੇਡਾ, ਰੂਸ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਮਿਆਂਮਾਰ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਕੁੱਲ 60 ਲੱਖ ਟਨ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਰਹਰ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 25% ਰਹੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਸਰ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 19%, ਪੀਲੀਆਂ ਮਟਰਾਂ ਦੀ 18% ਅਤੇ ਉੜਦ ਦੀ 16% ਸੀ।
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਸੀ ਗਿਰਾਵਟ
ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ ’ਤੇ 34% ਘਟ ਕੇ 363 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ। ਵਪਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੰਗ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਘਰੇਲੂ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2024-25 ਵਿੱਚ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਦਾ ਮੁੱਲ ਰਿਕਾਰਡ 554 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ।