ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਜਲ ਸੁਰੰਗ ਤਿਆਰ: 17 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਿਨਾਂ ਬਿਜਲੀ 1,450 ਪਿੰਡਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇਗਾ ਨਰਮਦਾ ਦਾ ਪਾਣੀ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀਆਂ ਸੁਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਪੁਲ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਇਰਾਦੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀਆਂ ਸੁਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬਣੇ ਪੁਲ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਵਪਾਰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਰੰਗ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਆਓ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣੀਏ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੁਰੰਗ

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੁਰੰਗ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਟਨੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਲੀਮਾਨਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਸੁਰੰਗ, ਲਗਭਗ 11.95 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ, ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵਿੰਧਿਆ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਉਮੀਦ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਿਰਨ ਵੀ ਹੈ।

ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਲਗਭਗ 17 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ₹1,610 ਕਰੋੜ ਦੀ ਲਾਗਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੰਪਾਂ ਜਾਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਗ੍ਰੈਵਿਟੀ ਫਲੋ ਰਾਹੀਂ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵਿੰਧਿਆ ਖੇਤਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇਗਾ।

ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ

ਇਹ ਸੁਰੰਗ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਟਨੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਲੀਮਾਨਾਬਾਦ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿੰਧਿਆ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਬਰਗੀ ਡਾਇਵਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਤੋਂ ਵਾਧੂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋੜਨਾ ਹੈ ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੁਸ਼ਕਲ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਚੱਟਾਨਾਂ ਕਾਰਨ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ।

ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਅਸਫਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਉਪਾਵਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਸੁਰੰਗ ਕਿਸਨੇ ਬਣਾਈ?

ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਲਾਗਤ ਲਗਭਗ ₹1,610 ਕਰੋੜ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 17 ਸਾਲ ਲੱਗੇ। ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਨਰਮਦਾ ਘਾਟੀ ਵਿਕਾਸ ਅਥਾਰਟੀ (NVDA) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿੱਜੀ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਸੁਰੰਗ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਹ ਸੁਰੰਗ ਲਗਭਗ 10.14 ਮੀਟਰ ਵਿਆਸ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਅੰਡਰਗ੍ਰਾਊਂਡ ਗ੍ਰੈਵਿਟੀ ਫਲੋ ਜਲ ਸੁਰੰਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ

ਇਸ ਪਾਣੀ ਸੁਰੰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਵਿੰਧਿਆ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ, ਨਰਮਦਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲਗਭਗ 1,450 ਪਿੰਡਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਿੰਚਾਈ ਰਾਹੀਂ ਲਗਭਗ 2.45 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਧਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਫਸਲ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਵਧਾਏਗੀ, ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਏਗੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ।

ਜਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ

ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਪਾਣੀ ਸੁਰੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲ ਸਰੋਤ ਉਪਯੋਗਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿੰਧਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਪੇਂਡੂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਜਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।