ਰੇਸ਼ਮ ਉਤਪਾਦਨ 'ਚ ਚੀਨ ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਕੇ ਭਾਰਤ ਬਣੇਗਾ ਨੰਬਰ ਵਨ, ਰੇਸ਼ਮ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ₹12 ਲੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ! MSME ਲਈ ਸਬਸਿਡੀ ਦਾ ਐਲਾਨ
MSME ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ੋਭਾ ਕਰੰਦਲਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਲ ਰੇਸ਼ਮ ਉਤਪਾਦਨ 'ਚ ਨੰਬਰ ਵਨ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
Publish Date: Mon, 21 Sep 2026 01:52 PM (IST)
Updated Date: Mon, 21 Sep 2026 01:54 PM (IST)
ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਰਤ ਦੀ ਗਾਰਮੈਂਟ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਕਈ ਫੈਬਰਿਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਕਾਫ਼ੀ ਡਿਮਾਂਡ 'ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਰੇਸ਼ਮ ਵੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਰੇਸ਼ਮ (Silk) ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਖਾਸ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਟੀਚਾ 2030-31 ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰੇਸ਼ਮ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾ ਕੇ 60,000 ਟਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ 2028-29 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੇਸ਼ਮ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ 'ਚ ਡਿਮਾਂਡ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਧਾਉਣ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ₹12 ਲੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ
ਬੈਂਗਲੁਰੂ 'ਚ ਕੇਂਦਰੀ ਰੇਸ਼ਮ ਬੋਰਡ (CSB) ਫਾਊਂਡਰਜ਼ ਡੇ ਦੌਰਾਨ ਕੇਂਦਰੀ ਕੱਪੜਾ ਮੰਤਰੀ ਗਿਰਿਰਾਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਰੇਸ਼ਮ ਉਤਪਾਦਨ 2014 ਦੇ 26,000 ਟਨ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ 'ਚ 42,000 ਟਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਰੇਸ਼ਮ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸੇਰੀਕਲਚਰ (ਰੇਸ਼ਮ ਪਾਲਣ) ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਕੋਕੂਨ ਪਾਲਣ ਦੇ ਸਾਈਕਲ 'ਚ ਵਾਧੇ ਰਾਹੀਂ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਰੇਸ਼ਮ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ ₹10 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ ₹12 ਲੱਖ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਈ ਜਾਵੇ।
ਚੀਨ ਦਾ ਘਟਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਭਾਰਤ ਲਈ ਮੌਕਾ
ਗਿਰਿਰਾਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਰੇਸ਼ਮ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਚੀਨ 'ਚ ਉਤਪਾਦਨ ਘਟਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ 'ਚ ਆਪਣੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਕਸਤ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ, ਉੱਨਤ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
AI ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਲਰਨਿੰਗ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਵਰਤੋਂ
ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਮੰਤਰਾਲੇ 'ਚ ਜੁਆਇੰਟ ਸੈਕਟਰੀ (ਸਿਲਕ) ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਰੇਸ਼ਮ ਬੋਰਡ ਦੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪਦਮਿਨੀ ਸਿੰਗਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 2030-31 ਤੱਕ 60,000 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਰੇਸ਼ਮ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਚ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਾਲੇ ਰੇਸ਼ਮ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੁਆਲਿਟੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI), GIS ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਲਰਨਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
MSMEs ਨੂੰ ਸਬਸਿਡੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਦਦ
ਸੂਖਮ, ਲਘੂ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉਦਯੋਗ (MSME) ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ੋਭਾ ਕਰੰਦਲਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਲ ਰੇਸ਼ਮ ਉਤਪਾਦਨ 'ਚ ਨੰਬਰ ਵਨ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਡਰਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਹਾਈ ਡੈਂਸਿਟੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਮੈਥਡ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਪੋਰਟ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਰੇਸ਼ਮ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧੇਗਾ ਅਤੇ ਆਯਾਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਰਕਾਰ MSME ਤਹਿਤ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਸਬਸਿਡੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸੁਧਾਰ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।