- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
Income Tax Update: ਕੀ ਹੈ ITR-3 Form, ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਕੀਤਾ ਜਾਰੀ? ਕਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੈ ਇਹ ਫ਼ਾਰਮ
ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ (ITR) ਫਾਈਲਿੰਗ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦਰਮਿਆਨ ਟੈਕਸਪੇਅਰਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਅਪਡੇਟ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਅਸੈਸਮੈਂਟ ਈਅਰ 2026-27 ਲਈ ਫ਼ਾਰਮ ITR-3 ਦੀ ਯੂਟਿਲਿਟੀ ਹੁਣ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਰਿਟਰਨ ਫਾਈਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਬਿਜ਼ਨਸ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਕੀ ਫ਼ਾਰਮ (ITR-1, ITR-2, ITR-4) ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਟੈਕਸਪੇਅਰਜ਼ ਲਈ ਵੀ ਰਸਤਾ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Fri, 19 Jun 2026 01:08 PM (IST)
Updated Date: Fri, 19 Jun 2026 01:11 PM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ (ITR) ਫਾਈਲਿੰਗ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦਰਮਿਆਨ ਟੈਕਸਪੇਅਰਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਅਪਡੇਟ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਅਸੈਸਮੈਂਟ ਈਅਰ 2026-27 ਲਈ ਫ਼ਾਰਮ ITR-3 ਦੀ ਯੂਟਿਲਿਟੀ ਹੁਣ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਰਿਟਰਨ ਫਾਈਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਬਿਜ਼ਨਸ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਕੀ ਫ਼ਾਰਮ (ITR-1, ITR-2, ITR-4) ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਟੈਕਸਪੇਅਰਜ਼ ਲਈ ਵੀ ਰਸਤਾ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ITR-3 ਅਤੇ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜ਼ਰੂਰੀ?
ITR-3 ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਫ਼ਾਰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਅਣਵੰਡੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ITR-3 ਫ਼ਾਰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਜਾਂ ਸੁਤੰਤਰ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖਾਤਿਆਂ ਦਾ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਬਿਜ਼ਨਸ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨ ਤੋਂ ਆਮਦਨ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰੋਪਰਾਈਟਰਸ਼ਿਪ ਬਿਜ਼ਨਸ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰ, ਵਕੀਲ, ਆਰਕੀਟੈਕਟ, ਜਾਂ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸਰ ਵਰਗੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਹੋ।
ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਟ੍ਰੇਡਰਸ (F&O ਅਤੇ ਇੰਟਰਾਡੇ): ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਐਂਡ ਆਪਸ਼ਨਜ਼ (F&O) ਜਾਂ ਇੰਟਰਾਡੇ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇਸ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਬਿਜ਼ਨਸ ਇਨਕਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ITR-3 ਹੀ ਭਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਫ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟਨਰ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪ ਫ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟਨਰ ਹੋ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੈਲਰੀ, ਬੋਨਸ, ਵਿਆਜ ਜਾਂ ਕਮਿਸ਼ਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਾਂ ਅਨਲਿਸਟਿਡ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੋ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਅਨਲਿਸਟਿਡ ਇਕੁਇਟੀ ਸ਼ੇਅਰ ਹਨ।
50 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਆਮਦਨ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ 50 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬਿਜ਼ਨਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਜਾਂ ਵਰਚੁਅਲ ਡਿਜੀਟਲ ਐਸੇਟਸ (VDA): ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਪਟੋ ਕਰੰਸੀ ਜਾਂ ਵੀਡੀਏ ਦੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਤੋਂ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾਇਆ ਹੈ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਉਠਾਇਆ ਹੈ।
ਕੌਣ ITR-3 ਫ਼ਾਰਮ ਨਹੀਂ ਭਰ ਸਕਦਾ?
ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ HUF ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਬਿਜ਼ਨਸ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਆਮਦਨ ਨਹੀਂ ਹੈ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ITR-1 ਜਾਂ ITR-2 ਭਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ)।
ਜੋ ਲੋਕ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਬਿਜ਼ਨਸ ਲਈ 'ਪ੍ਰਿਜ਼ੰਪਟਿਵ ਟੈਕਸ ਸਕੀਮ' ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਕੇ ITR-4 ਭਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਚਾਹੁਣ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਸਤਾਰਪੂਰਵਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ITR-3 ਵੀ ਚੁਣ ਸਕਦੇ ਹਨ)।
AY 2026-27 ਲਈ ITR-3 ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਬਦਲਾਅ
ਇਸ ਵਾਰ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਚੋਰੀ ਰੋਕਣ ਲਈ ਫ਼ਾਰਮ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਹਨ:
ਵਾਧੂ ਪਤੇ ਅਤੇ ਸੰਪਰਕ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ: ਹੁਣ ਟੈਕਸ ਦਾਤਾ ਫ਼ਾਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਪਤੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪਤਾ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ/ਈਮੇਲ ਆਈਡੀ ਵੀ ਦਰਜ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
F&O ਅਤੇ ਇੰਟਰਾਡੇ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ: ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਟ੍ਰੇਡਰਸ ਲਈ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਇੰਟਰਾਡੇ ਅਤੇ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਐਂਡ ਆਪਸ਼ਨਜ਼ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਡੋਨੇਸ਼ਨ (ਧਾਰਾ 80GGC) ਦਾ ਨਵਾਂ ਨਿਯਮ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਚੰਦੇ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਛੋਟ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪੈਨ ਨੰਬਰ ਦੇਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਦਾਨ (ਧਾਰਾ 80G) ਲਈ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਵੇਰਵੇ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਛੋਟ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਦਾ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਰੈਫਰੈਂਸ ਨੰਬਰ (ਜਿਵੇਂ UPI/Cheque/IMPS ਆਈਡੀ) ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਦਾ IFSC ਕੋਡ ਵੀ ਭਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖਾਤਿਆਂ ਤੋਂ ਆਮਦਨ (ਧਾਰਾ 89A): ਜਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਨਟੇਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਬੈਨੀਫਿਟ ਖਾਤਿਆਂ ਤੋਂ ਆਮਦਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੁਣ ITR-1 ਜਾਂ 4 ਨਹੀਂ ਭਰ ਸਕਣਗੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ITR-2 ਜਾਂ ITR-3 ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ITR-3 ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਤਾਰੀਖ
ITR-3 ਭਰਨ ਦੀ ਡੈੱਡਲਾਈਨ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ:
ਨਾਨ-ਆਡਿਟ ਕੇਸ: 31 ਅਗਸਤ 2026
ਆਡਿਟ ਕੇਸ: 31 ਅਕਤੂਬਰ 2026
ਇਹ ਅਪਡੇਟ ਕਿਉਂ ਹੈ ਅਹਿਮ?
ITR-3 ਯੂਟਿਲਿਟੀ ਦੇ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਟੈਕਸਪੇਅਰਜ਼ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਕਈ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਿਜ਼ਨਸ/ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਹੁਣ ਉਹ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਰਿਟਰਨ ਫਾਈਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੈਨਲਟੀ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਨ।