IAS ਜਾਂ IPS: ਕਿਸਦੀ ਤਨਖਾਹ ਜ਼ਿਆਦਾ? ਕੌਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਬੌਸ, ਜਾਣੋ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸੈਲਰੀ ਤੇ ਪਾਵਰ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਰਕ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਕਾਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੇਵਾ (IAS) ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ (IPS) ਦਾ ਨਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਖਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨ (UPSC) ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਮਿਹਨਤ ਲਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਨੌਕਰੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਨਮਾਨ, ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਜੋ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ IAS ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਕਿੰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? IPS ਕਿੰਨਾ ਕਮਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਅਤੇ ਕੀ IAS, IPS ਜਾਂ IRS ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਾਸ ਫਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ।

IAS ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤਨਖਾਹ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?

ਇੱਕ ਨਵੇਂ IAS ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬੇਸਿਕ ਤਨਖਾਹ ₹56,100 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕੈਬਿਨੇਟ ਸੈਕਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਇਹ ਵਧ ਕੇ ₹2,50,000 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਬੇਸਿਕ ਪੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਭੱਤਾ (DA), ਮਕਾਨ ਕਿਰਾਇਆ ਭੱਤਾ (HRA), ਯਾਤਰਾ ਭੱਤਾ (TA) ਸਮੇਤ ਕਈ ਹੋਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।

2026-27 ਵਿੱਚ IAS ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?

2026-27 ਵਿੱਚ ਇੱਕ IAS ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤਨਖਾਹ ਬੇਸਿਕ ਪੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ₹56,100 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਹੈ। ਇਹ 7ਵੇਂ ਤਨਖਾਹ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਲੈਵਲ 10 ਤਹਿਤ ਐਂਟਰੀ-ਲੈਵਲ ਪੇ ਹੈ। ਲਾਗੂ ਭੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸਲ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਕਮਾਈ ਇਸ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

IAS ਸੈਲਰੀ ਸਟਰੱਕਚਰ ਅਤੇ ਪੇਅ ਸਕੇਲ

2026 ਦਾ IAS ਸੈਲਰੀ ਸਟਰੱਕਚਰ 7ਵੇਂ ਤਨਖਾਹ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪੇ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਤਜਰਬੇ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਧਿਕਾਰੀ ਉੱਚੇ ਪੇ ਲੈਵਲ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।

IAS ਦੀ ਇਨ-ਹੈਂਡ ਤਨਖਾਹ

7ਵੇਂ ਤਨਖਾਹ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ IAS ਦੀ 2026 ਦੀ ਇਨ-ਹੈਂਡ ਤਨਖਾਹ, ਬੇਸਿਕ ਜਾਂ ਗ੍ਰਾਸ ਸੈਲਰੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੇਸਿਕ ਪੇ ਉਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਰਕਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਪੇ ਲੈਵਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਗ੍ਰਾਸ ਸੈਲਰੀ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਭੱਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ-ਹੈਂਡ ਤਨਖਾਹ ਦੀ ਗਣਨਾ ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਾਗੂ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਕਟੌਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਐਂਟਰੀ ਲੈਵਲ ’ਤੇ ਬੇਸਿਕ ਪੇਅ ₹56,100 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਭੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪੋਸਟਿੰਗ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਸ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਤਨਖਾਹ ਲਗਭਗ ₹1.5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਇਨ-ਹੈਂਡ ਰਕਮ ਹਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਰੈਂਕ ਅਨੁਸਾਰ ਬੇਸਿਕ ਤਨਖਾਹ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ IAS ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਤਜਰਬੇ, ਸੀਨੀਅਰਿਟੀ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਨਾਲ 7ਵੇਂ ਤਨਖਾਹ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪੇ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਅਨੁਸਾਰ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬੇਸਿਕ ਤਨਖਾਹ ₹56,100 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੈਬਿਨੇਟ ਸੈਕਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ₹2,50,000 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

IPS ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਕਿੰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

7ਵੇਂ ਤਨਖਾਹ ਕਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ IPS ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਵੀ IAS ਵਾਂਗ ₹56,100 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇੰਡੀਅਨ ਪੁਲਿਸ ਸਰਵਿਸ (IPS) ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਕਾਰੀ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। IPS ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ-ਵਿਵਸਥਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ, ਅਪਰਾਧ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ IPS ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਆਕਰਸ਼ਕ ਤਨਖਾਹ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ IPS ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਸੰਰਚਨਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਹੁਦਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤਨਖਾਹ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵੇਰਵਾ।

7ਵੇਂ ਤਨਖਾਹ ਕਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ IPS ਦਾ ਤਨਖਾਹ ਢਾਂਚਾ

ਨੋਟ: ਇਹ ਰਕਮਾਂ 7ਵੇਂ ਤਨਖਾਹ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੇਸਿਕ ਪੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਭੱਤਾ (DA), ਮਕਾਨ ਕਿਰਾਇਆ ਭੱਤਾ (HRA), ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਭੱਤਾ ਆਦਿ ਜੋੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁੱਲ ਇਨ-ਹੈਂਡ ਤਨਖਾਹ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

IAS ਬਨਾਮ IPS ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚ ਫਰਕ

7ਵੇਂ ਤਨਖਾਹ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ IPS ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ IPS ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਤਨਖਾਹ ਸੀਨੀਅਰਿਟੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ₹56,100 ਤੋਂ ₹2,25,000 ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ IAS ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ₹56,100 ਤੋਂ ₹2,50,000 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ IAS ਦੀ ਉੱਪਰੀ ਸੀਮਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।

IAS ਬਨਾਮ IPS ਸੈਲਰੀ ਸਕੇਲ ਦੀ ਤੁਲਨਾ

ਐਪੈਕਸ ਸਕੇਲ ਅਤੇ ਕੈਬਿਨੇਟ ਸੈਕਟਰੀ ਗ੍ਰੇਡ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ IAS ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ IPS ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ₹25,000 ਵੱਧ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਫਰਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੱਧਰਾਂ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੂਨੀਅਰ ਸਕੇਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੁਪਰ ਟਾਈਮ ਸਕੇਲ ਤੱਕ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਬੇਸਿਕ ਤਨਖਾਹ ਕਈ ਪੱਧਰਾਂ ’ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।