ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫ਼ੈਸਲਾ: ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਮਿਸ਼ਨ 2.0 ਲਈ 1.25 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਮਨਜ਼ੂਰ, ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਖ਼ਰਚ ਵਿੱਤ ਕਮੇਟੀ ਨੇ 'ਇੰਡੀਆ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਮਿਸ਼ਨ 2.0' ਲਈ 1.25 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਜਟ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ISM 2.0 ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਬਜਟ ISM 1.0 ਦੇ ਤਹਿਤ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਗਏ 76,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
Publish Date: Tue, 30 Jun 2026 03:51 PM (IST)
Updated Date: Tue, 30 Jun 2026 03:53 PM (IST)
ਆਈ.ਏ.ਐਨ.ਐਸ., ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਖ਼ਰਚ ਵਿੱਤ ਕਮੇਟੀ ਨੇ 'ਇੰਡੀਆ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਮਿਸ਼ਨ 2.0' ਲਈ 1.25 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਜਟ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ISM 2.0 ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਬਜਟ ISM 1.0 ਦੇ ਤਹਿਤ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਗਏ 76,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ISM 1.0 ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਚਿੱਪ ਬਣਾਉਣ, ਅਸੈਂਬਲੀ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ 10 ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ISM 2.0 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਗੈਸ, ਸਪੈਸ਼ਲ ਕੈਮੀਕਲ, ਕੈਪੀਟਲ ਇਕੁਇਪਮੈਂਟ, MSME ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਮਦਦ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
2030 ਤੱਕ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਦਾ 75% ਹਿੱਸਾ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ
ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਭਾਰਤ 2030 ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਘਰੇਲੂ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਮੰਗ ਦਾ 75 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਹਿੱਸਾ ਖ਼ੁਦ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਯਾਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟੇਗੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਹੱਬ ਬਣਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਵੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਸਕੇਗਾ।
ਸਰਕਾਰ ਨਵੀਂ ਸਕੀਮ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਸੀ। ਭਾਰਤ 'ਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਦੀ ਖਪਤ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ 'ਚ 65 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਯੂਜ਼ਰਸ
ਅੱਜ ਭਾਰਤ 'ਚ 65 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਯੂਜ਼ਰਸ ਹਨ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ 12 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਦੇਸ਼ AI-ਆਧਾਰਿਤ ਸਿਸਟਮ, ਡੇਟਾ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨ (EVs) ਵੀ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਚਿਪਸ ਦੀ ਬਹੁਤ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੰਗ ਅਤੇ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ (ਨਵੀਂ ਖੋਜ) 'ਚ ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਲਈ ਗਲੋਬਲ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਵੈਲਿਊ ਚੇਨ 'ਚ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
'ਇੰਡੀਆ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਮਿਸ਼ਨ' ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੁਣ ਤੱਕ 10 ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸਾਣੰਦ 'ਚ ਇੱਕ ਯੂਨਿਟ 'ਚ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਲਾਈਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਾਰ ਹੋਰ ਯੂਨਿਟਾਂ 'ਚ ਉਤਪਾਦਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਅਪਲਾਈਡ ਮਟੀਰੀਅਲਜ਼, ਲੈਮ ਰਿਸਰਚ, ਮਰਕ ਅਤੇ ਲਿੰਡੇ ਵਰਗੀਆਂ ਗਲੋਬਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਪੋਰਟਿੰਗ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ 'ਚ ਵੱਡਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।