FD Vs Post Office Scheme : 1 ਤੋਂ 5 ਸਾਲ ਲਈ ਬੈਂਕ FD ਕਰਵਾਈਏ ਜਾਂ ਪੋਸਟ ਆਫਿਸ ਵਿੱਚ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹੀਏ ? ਜਾਣੋ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਅਸਲੀ ਫ਼ਾਇਦਾ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਬੈਂਕ FD ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਆਫਿਸ ਸਕੀਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਗਾਰੰਟੀਸ਼ੁਦਾ ਰਿਟਰਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ 1 ਤੋਂ 5 ਸਾਲ ਲਈ ਪੈਸਾ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਸਹੀ ਆਪਸ਼ਨ ਦੀ ਚੋਣ ਤੁਹਾਡੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵਧਾ ਜਾਂ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਰਿਟਰਨ ਦੀ ਖੇਡ

ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਬੈਂਕ FD 'ਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਲਗਪਗ 6% ਤੋਂ 7% ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਬੈਂਕ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੀ ਆਫਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪੋਸਟ ਆਫਿਸ ਟਾਈਮ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ (TD) ਸਕੀਮ 5 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਲਗਪਗ 7.5% ਤੱਕ ਵਿਆਜ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ NSC (ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੇਵਿੰਗਜ਼ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ) ਵਰਗੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਗਪਗ 7.7% ਤੱਕ ਦਾ ਰਿਟਰਨ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ 3 ਤੋਂ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਆਫਿਸ ਅਕਸਰ FD ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਿਹਤਰ ਰਿਟਰਨ ਦਿੰਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਕਿੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਪੈਸਾ

ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਪੋਸਟ ਆਫਿਸ ਸਕੀਮਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਤਹਿਤ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਬੈਂਕ FD ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ 'ਤੇ ਸਿਰਫ਼ 5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦਾ ਹੀ ਬੀਮਾ ਕਵਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵੱਡੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਪੋਸਟ ਆਫਿਸ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਆਪਸ਼ਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਪੈਸਾ ਕਢਵਾਉਣਾ ਕਿੰਨਾ ਆਸਾਨ

ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬੈਂਕ FD ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾਉਣ (Premature Withdrawal), ਲੋਨ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪੋਸਟ ਆਫਿਸ ਸਕੀਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਕ-ਇਨ (Lock-in) ਨਿਯਮ ਸਖ਼ਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਸਾ ਕਢਵਾਉਣ 'ਤੇ ਪੈਨਲਟੀ (ਜੁਰਮਾਨਾ) ਦੇਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੱਚਤ

FD ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਵਿਆਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੈਕਸਯੋਗ (Taxable) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਨੈੱਟ ਰਿਟਰਨ ਘਟ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਪੋਸਟ ਆਫਿਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸਕੀਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ NSC ਅਤੇ 5 ਸਾਲ ਦੀ TD ਵਿੱਚ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਦੀ ਧਾਰਾ 80C ਦੇ ਤਹਿਤ ਟੈਕਸ ਛੋਟ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੁੱਲ ਰਿਟਰਨ ਬਿਹਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

1 ਤੋਂ 5 ਸਾਲ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਬਿਹਤਰ

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ 1 ਤੋਂ 2 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ FD ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਵਿਕਲਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਚਕਤਾ (Flexibility) ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਪਰ 3 ਤੋਂ 5 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਪੋਸਟ ਆਫਿਸ ਸਕੀਮਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਿਟਰਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ: ਮਾਹਰਾਂ (Experts) ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਆਪਸ਼ਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। FD ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਆਫਿਸ ਸਕੀਮਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਿਤ ਮਿਸ਼ਰਣ (Balanced Portfolio) ਬਣਾ ਕੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਰਣਨੀਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਰਿਟਰਨ ਅਤੇ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ (ਨਕਦੀ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ) ਤਿੰਨਾਂ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।