ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਪਲਾਇਰ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਨੇ ਬਦਲੀ ਪਾਮ ਆਇਲ ਨੀਤੀ! ਨਿਰਯਾਤ ਘਟਿਆ, ਹੁਣ ਕਿੱਥੋਂ ਆਵੇਗਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਤੇਲ? USDA ਅਨੁਸਾਰ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਮ ਆਇਲ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਖਪਤ 2022-23 ਦੇ 1.913 ਕਰੋੜ ਟਨ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2025-26 ਵਿੱਚ 2.283 ਕਰੋੜ ਟਨ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। 2026-27 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਵਧ ਕੇ 2.338 ਕਰੋੜ ਟਨ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਾਮ ਆਇਲ ਨਿਰਯਾਤ 2025-26 ਦੇ 2.503 ਕਰੋੜ ਟਨ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 2026-27 ਵਿੱਚ 2.16 ਕਰੋੜ ਟਨ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
Publish Date: Thu, 12 Nov 2026 04:24 PM (IST)
Updated Date: Thu, 12 Nov 2026 04:26 PM (IST)
ਬਿਜ਼ਨਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਭਾਰਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਦੇ ਆਯਾਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਨਸਪਤੀ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਹੁਣ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ (USDA) ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੇਵਾ (FAS) ਦੀ 10 ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਸਾਲ 2025-26 (ਅਕਤੂਬਰ-ਸਤੰਬਰ) ਵਿੱਚ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਨਸਪਤੀ ਤੇਲ ਸਪਲਾਇਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਾਮ ਆਇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ 2022-23 ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓਡੀਜ਼ਲ ਵਿੱਚ ਪਾਮ ਆਇਲ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸ਼ਰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਪਾਮ ਆਇਲ ਦੀ ਖਪਤ ਵਧ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਇਓਫਿਊਲ ਨੀਤੀਆਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
USDA ਅਨੁਸਾਰ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਮ ਆਇਲ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਖਪਤ 2022-23 ਦੇ 1.913 ਕਰੋੜ ਟਨ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2025-26 ਵਿੱਚ 2.283 ਕਰੋੜ ਟਨ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। 2026-27 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਵਧ ਕੇ 2.338 ਕਰੋੜ ਟਨ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਾਮ ਆਇਲ ਨਿਰਯਾਤ 2025-26 ਦੇ 2.503 ਕਰੋੜ ਟਨ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 2026-27 ਵਿੱਚ 2.16 ਕਰੋੜ ਟਨ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਪਲਾਇਰ? ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਪਲਾਇਰ ਬਣਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸੋਇਆਬੀਨ ਤੇਲ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਨੇ ਨਿਰਯਾਤ ਡਿਊਟੀ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਸੋਇਆਬੀਨ ਤੇਲ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਤੋਂ ਵੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪਾਮ ਆਇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਧੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਿਹਤਰ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
SAFTA ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਨੇਪਾਲ
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਰਗੇ ਨਵੇਂ ਸਪਲਾਇਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੋਇਆਬੀਨ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। 2025-26 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ 10.8 ਲੱਖ ਟਨ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ 2024-25 ਦੇ 3.18 ਲੱਖ ਟਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਉੱਥੇ ਹੀ ਨੇਪਾਲ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ (SAFTA) ਤਹਿਤ ਰਿਫਾਇੰਡ ਤੇਲ 'ਤੇ ਡਿਊਟੀ-ਮੁਕਤ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇਪਾਲ ਤੋਂ ਜਿਹੜਾ ਸੋਇਆਬੀਨ ਤੇਲ ਖਰੀਦਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤੇਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਰਿਫਾਇਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਤੇਲ ਦੇ ਆਯਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵਧੀ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ 2026 ਤੋਂ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਤੇਲ ਸਪਲਾਇਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਪਿਛਲੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਤੋਂ ਖਰੀਦ ਦੁੱਗਣੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਦਿਖੇਗਾ ਅਸਰ USDA ਨੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੁੱਲ ਬਨਸਪਤੀ ਤੇਲ ਆਯਾਤ 2026-27 ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ 1.739 ਕਰੋੜ ਟਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ 2025-26 ਵਿੱਚ ਇਹ 1.685 ਕਰੋੜ ਟਨ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਤੇਲ ਦਾ ਆਯਾਤ 30 ਲੱਖ ਟਨ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 38.5 ਲੱਖ ਟਨ ਅਤੇ ਪਾਮ ਆਇਲ ਦਾ ਆਯਾਤ 81 ਲੱਖ ਟਨ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 84 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਸੋਇਆਬੀਨ ਤੇਲ ਦਾ ਆਯਾਤ 56 ਲੱਖ ਟਨ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 50 ਲੱਖ ਟਨ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੀ ਪਾਮ ਆਇਲ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। USDA ਅਨੁਸਾਰ, 2026-27 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਕੁੱਲ ਪਾਮ ਆਇਲ ਨਿਰਯਾਤ 4.375 ਕਰੋੜ ਟਨ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ 2025-26 ਦੇ 4.676 ਕਰੋੜ ਟਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਮੀ ਹੈ।