ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ 'ਚ ਖਾਰੇ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ, ਭਾਰਤੀ ਨਮਕ ਦੀ ਐਂਟਰੀ ਨਾਲ ਵਧੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ; ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਰੋਕ ਦੀ ਮੰਗ?
ਹਸਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ 'ਚ ਨਮਕ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਮੰਗ ਕਰੀਬ 20 ਲੱਖ ਟਨ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਖਾਣਯੋਗ ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਮਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਨਮਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੋਡੀਅਮ ਕਲੋਰਾਈਡ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਰਿਫਾਈਨਿੰਗ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਸਤਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
Publish Date: Fri, 25 Sep 2026 03:31 PM (IST)
Updated Date: Fri, 25 Sep 2026 03:33 PM (IST)
ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1.5 ਲੱਖ ਟਨ (150,000 ਟਨ) ਕੱਚੇ ਨਮਕ ਦੇ ਆਯਾਤ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਨਮਕ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਬੜ੍ਹਾਵਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਨਮਕ ਆਯਾਤ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਨਮਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਰਿਫਾਈਨਿੰਗ ਉਦਯੋਗ ਵੱਲੋਂ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੌਕਸ ਬਾਜ਼ਾਰ ਖੇਤਰ 'ਚ ਖ਼ਰਾਬ ਮੌਸਮ ਕਾਰਨ ਨਮਕ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਭਵਿੱਖ 'ਚ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਮੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਆਯਾਤ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਕਿਸਾਨ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਮਕ ਉਪਲਬਧ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਆਯਾਤ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
BSCIC ਨੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਮੀਡੀਆ ‘ਦ ਡੇਲੀ ਸਟਾਰ’ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, 23 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਯਾਤ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਕੰਟਰੋਲਰ ਦਫ਼ਤਰ ਨੇ ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ 'ਤੇ 1.5 ਲੱਖ ਟਨ ਕੱਚੇ ਨਮਕ ਦੇ ਆਯਾਤ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਕੋਟਾ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਮਾਲ ਐਂਡ ਕਾਟੇਜ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (BSCIC) ਵੱਲੋਂ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ 251 ਰਜਿਸਟਰਡ ਨਮਕ ਮਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਅਲਾਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦੀ ਵਧੀ ਚਿੰਤਾ
ਸਾਲਟ ਫਾਰਮਰ ਵੈਲਫੇਅਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਸੈਕਟਰੀ ਜਨਰਲ ਗਿਆਸੁੱਦੀਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਮੌਜੂਦ ਨਮਕ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਲ ਮਾਲਕਾਂ ਕੋਲ ਮਿਲਾ ਕੇ 10 ਲੱਖ ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੱਚਾ ਨਮਕ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਤਪਾਦਨ ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਯਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ACI ਕੰਜਿਊਮਰ ਬ੍ਰਾਂਡਜ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਚਾਲਨ ਅਧਿਕਾਰੀ (COO) ਮੁਹੰਮਦ ਕਮਰੁਲ ਹਸਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ BSCIC ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਸ਼ 'ਚ 6 ਤੋਂ 7 ਲੱਖ ਟਨ ਨਮਕ ਦਾ ਸਟਾਕ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ 'ਚ ਨਮਕ ਦਾ ਨਵਾਂ ਉਤਪਾਦਨ ਸੀਜ਼ਨ ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਮਈ ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੌਸਮ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਨਮਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਧੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ
ਹਸਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ 'ਚ ਨਮਕ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਮੰਗ ਕਰੀਬ 20 ਲੱਖ ਟਨ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਖਾਣਯੋਗ ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਮਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਨਮਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੋਡੀਅਮ ਕਲੋਰਾਈਡ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਰਿਫਾਈਨਿੰਗ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਸਤਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਉਦਯੋਗਿਕ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ 1.5 ਲੱਖ ਟਨ ਨਮਕ ਦੇ ਆਯਾਤ ਨਾਲ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 60 ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਬਾਹਰ ਜਾਵੇਗੀ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਸਥਾਨਕ ਕਿਸਾਨ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਆਯਾਤ ਕਾਰਨ ਘਰੇਲੂ ਕੀਮਤਾਂ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਨਮਕ ਉਤਪਾਦਨ 'ਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।