- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਕੀ ਸਿਰਫ਼ ਲੋਅਰ ਬਰਥ ਵਾਲਾ ਹੀ ਸੀਟ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸਾਮਾਨ? ਮਿਡਲ-ਅਪਰ ਬਰਥ ਵਾਲੇ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣ ਲੈਣ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਇਹ ਨਿਯਮ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਮਿਡਲ ਜਾਂ ਅਪਰ ਬਰਥ ’ਤੇ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਦੇ ਇਸ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ’ਚੋਂ ਲੰਘੇ ਹੋ ਤਾਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਓ, ਇਸ ਆਰਟੀਕਲ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਨਿਯਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ।
Posted By Seema Anand
Publish Date: Tue, 15 Sep 2026 02:07 PM (IST)
Updated Date: Tue, 15 Sep 2026 02:11 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਕੀ ਟਰੇਨ ’ਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਵੀ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਯਾਤਰੀ ਨਾਲ ਸਾਮਾਨ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹਿਸ ਹੋਈ ਹੈ? ਅਕਸਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਯਾਤਰੀ ਕੋਲ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲੀ ਪੂਰੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਮਿਡਲ ਜਾਂ ਅਪਰ ਬਰਥ ’ਤੇ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਦੇ ਇਸ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ’ਚੋਂ ਲੰਘੇ ਹੋ ਤਾਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਓ, ਇਸ ਆਰਟੀਕਲ ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਨਿਯਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ।
ਟਰੇਨ ’ਚ ਲਗੇਜ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸਹੀ ਨਿਯਮ
ਕਈ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਇਹ ਗਲਤਫ਼ਹਿਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਲੋਅਰ ਬਰਥ ਬੁੱਕ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆਪਣਾ ਲਗੇਜ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਲੋਅਰ ਬਰਥ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਮੌਜੂਦ ਜਗ੍ਹਾ ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਾਰੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਸਾਂਝੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੀ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਾਵੇਂ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ’ਤੇ ਅਪਰ, ਮਿਡਲ ਅਤੇ ਲੋਅਰ ਬਰਥ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਾਮਾਨ ਰੱਖਣ ਦਾ ਬਰਾਬਰ ਹੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ’ਤੇ ਆਪਣਾ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਜਤਾ ਸਕਦਾ।
ਸਾਰੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਰਸਤਾ ਰੁਕ ਜਾਵੇ। ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਡੇ ਟਰੰਕ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਬੈਗਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲ-ਜੁਲ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਸਾਮਾਨ ਬਾਹਰ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ।
ਸੌਣ ਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਵੀ ਤੈਅ ਹਨ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਨਿਯਮ
ਸਾਮਾਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਸੌਣ ਅਤੇ ਬੈਠਣ ਦੇ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ ਹਨ:
ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਟਰੇਨ 'ਚ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸੌਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਰਾਤ 10:00 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸਵੇਰੇ 6:00 ਵਜੇ ਤਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਿਡਲ ਬਰਥ ਦੀ ਟਾਈਮਿੰਗ: ਮਿਡਲ ਬਰਥ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸਵੇਰੇ 6 ਵਜੇ ਤੱਕ ਹੀ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਿਨ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਬੰਦ ਰੱਖਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਛੋਟ: ਸਵੇਰੇ 6:00 ਵਜੇ ਤੋਂ ਰਾਤ 10:00 ਵਜੇ ਤੱਕ ਮਿਡਲ ਅਤੇ ਅਪਰ ਬਰਥ ਦੇ ਯਾਤਰੀ ਬੇਝਿਝਕ ਲੋਅਰ ਸੀਟ ’ਤੇ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸਾਈਡ ਲੋਅਰ ਦੀ ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ: ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ RAC ਜਾਂ ਕਨਫ਼ਰਮ ਸਾਈਡ ਲੋਅਰ ਟਿਕਟ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬਿਨਾਂ ਐਕਸਟਰਾ ਚਾਰਜ ਕਿੰਨਾ ਸਾਮਾਨ ਲਿਜਾਣਾ ਹੈ ਮੁਫ਼ਤ?
ਟਰੇਨ 'ਚ ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨਾ ਵਜ਼ਨ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਇਕ ਸੀਮਾ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ:
ਸਲੀਪਰ ਕਲਾਸ: ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 40 ਕਿਲੋ ਤਕ ਦਾ ਸਾਮਾਨ।
AC 3-ਟਿਅਰ ਅਤੇ 2-ਟਿਅਰ: 40 ਤੋਂ 50 ਕਿਲੋ ਤੱਕ ਦਾ ਸਾਮਾਨ।
AC ਫਰਸਟ ਕਲਾਸ: ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 70 ਕਿਲੋ ਤੱਕ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਾਧੂ ਫੀਸ ਦੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਕੋਈ ਦਾਦਾਗਿਰੀ ਦਿਖਾਏ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਯਾਤਰੀ ਨਿਯਮ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਮਾਨ ਨਾ ਰੱਖਣ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਝਗੜਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਉਲਝਣ ਦੀ ਬਿਲਕੁਲ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਾਰਟ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ:
TTE ਨੂੰ ਬੁਲਾਓ: ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਕੋਚ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ TTE ਜਾਂ ਕੋਚ ਅਟੈਂਡੈਂਟ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਉਹ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਤੁਹਾਡੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੈਅ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
139 ਹੈਲਪਲਾਈਨ: ਤੁਸੀਂ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਸਹਾਇਤਾ ਨੰਬਰ 139 ’ਤੇ ਕਾਲ ਕਰਕੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਅਤੇ ਕੋਚ ਦਾ ਨੰਬਰ ਦੱਸਦਿਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਰੇਲ ਮਦਦ ਐਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਝਗੜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਤੁਰੰਤ ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।