- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
Post Office vs Bank FD: ਸਿਰਫ ਵੱਧ ਵਿਆਜ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦੈ ਭਾਰੀ! ਕਿਹੜਾ ਬਦਲ ਹੈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ?
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜੋਖਮ ਦੇ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਰਿਟਰਨ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਮੂਲ ਰਕਮ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਵਿਚਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਪੋਸਟ ਆਫਿਸ ਸਕੀਮ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਫਿਕਸਡ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ
Posted By Sandip Kaur
Publish Date: Wed, 02 Sep 2026 02:02 PM (IST)
Updated Date: Wed, 02 Sep 2026 02:10 PM (IST)
ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜੋਖਮ ਦੇ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਰਿਟਰਨ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਮੂਲ ਰਕਮ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਵਿਚਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਪੋਸਟ ਆਫਿਸ ਸਕੀਮ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਫਿਕਸਡ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ।
ਪਰ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੈਸਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਬਦਲ ਬਿਹਤਰ ਹੈ? ਕਿਸ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਆਜ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ?
ਪੋਸਟ ਆਫਿਸ ਸਕੀਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ
ਡਾਕਘਰ (ਭਾਰਤ ਪੋਸਟ) ਦੀਆਂ ਬੱਚਤ ਸਕੀਮਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
1. ਸਾਵਰੇਨ ਗਰੰਟੀ: ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਰਾ ਪੈਸਾ 100% ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬੈਂਕ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੀਮੇ ਤਹਿਤ ਸਿਰਫ਼ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਡਾਕਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਹਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਗਾਰੰਟੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
2. ਉੱਚ-ਰਿਟਰਨ ਸਕੀਮਾਂ:
ਸੀਨੀਅਰ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਸੇਵਿੰਗਜ਼ ਸਕੀਮ (SCSS): ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਸੰਦੀਦਾ ਬਦਲਪ, ਜੋ 8.2% ਦੇ ਬੰਪਰ ਵਿਆਜ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੇਵਿੰਗ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ (NSC): 5 ਸਾਲਾਂ ਲਈ 7.7% ਦਾ ਸਥਿਰ ਵਿਆਜ।
ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਆਮਦਨ ਸਕੀਮ (MIS): ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਸਥਿਰ ਆਮਦਨ ਲਈ 7.4% ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਰਿਟਰਨ।
5 ਸਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਜਮ੍ਹਾਂ (POTD): 7.5% ਦਾ ਸਥਿਰ ਵਿਆਜ ਅਤੇ ਧਾਰਾ 80C ਦੇ ਤਹਿਤ ਟੈਕਸ ਛੋਟ।
ਬੈਂਕ FDs ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ
ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਬੈਂਕਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਸਬੀਆਈ, ਐਚਡੀਐਫਸੀ, ਆਈਸੀਆਈਸੀਆਈ) ਦੀ ਐਫਡੀ ਵੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਪੋਸਟ ਆਫ਼ਿਸ ਸਕੀਮਾਂ ਅਤੇ ਬੈਂਕ FD ਵਿਚਕਾਰ ਮੁੱਖ ਅੰਤਰਾਂ ਦੀ ਸਾਰਣੀ (Table) ਹੈ:
| ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ (Features) | ਪੋਸਟ ਆਫ਼ਿਸ ਸਕੀਮਾਂ (Post Office) | ਬੈਂਕ ਫਿਕਸਡ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ (Bank FDs) |
| ਸਰਕਾਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ | 100% ਸੋਵਰਨ ਗਾਰੰਟੀ (ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ) | ₹5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦਾ ਬੀਮਾ (DICGC ਦੁਆਰਾ ਕਵਰ) |
| ਵਿਆਜ ਦਰ (Interest Rates) | 6.9% ਤੋਂ 8.2% ਤੱਕ (ਸਕੀਮ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ) | ਵੱਡੇ ਬੈਂਕਾਂ 'ਚ 6.5% ਤੋਂ 7.25% (Small Finance Banks 'ਚ 8.5% ਤੱਕ) |
| ਸੀਨੀਅਰ ਸਿਟੀਜ਼ਨਜ਼ | SCSS 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 8.2% ਵਿਆਜ | ਨਿਯਮਤ ਵਿਆਜ ਦਰ 'ਤੇ 0.50% ਵਾਧੂ |
| ਟੈਕਸ ਛੋਟ (Section 80C) | 5 ਸਾਲ ਦੀ TD, NSC ਅਤੇ PPF 'ਤੇ ₹1.5 ਲੱਖ ਦੀ ਛੋਟ | ਸਿਰਫ਼ 5 ਸਾਲ ਦੀ 'ਟੈਕਸ ਸੇਵਰ FD' 'ਤੇ ਛੋਟ |
ਫਾਇਦੇ
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ 2 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਤੋਂ ਆਪਣੀ FD ਕਢਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ (ਹਾਲਾਂਕਿ 0.5% ਤੋਂ 1% ਤੱਕ ਜੁਰਮਾਨਾ ਹੈ)।
ਯੂਨਿਟੀ, ਸੁਯੋਦਯਾ ਜਾਂ ਫਿਨਕੇਅਰ ਵਰਗੇ ਛੋਟੇ ਵਿੱਤ ਬੈਂਕ 8.5% ਤੋਂ 9.0% ਤੱਕ ਦੀ FD 'ਤੇ ਉੱਚ ਵਿਆਜ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨੁਕਸਾਨ:
ਬੈਂਕ FD ਤੋਂ ਵਿਆਜ ਦੀ ਆਮਦਨ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ TDS ਕੱਟਦੇ ਹਨ (ਜੇਕਰ ਵਿਆਜ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ₹40,000 / ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ₹50,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ)।
ਵੱਡੇ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਪੋਸਟ ਆਫਿਸ ਸਕੀਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਘੱਟ ਹਨ।