Gold Prices Crash: ਰੁਕੋ! 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਜਾਵੇਗਾ ਸੋਨਾ, 85,300 ਤੱਕ ਜਾਣਾ ਸੰਭਵ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਅੰਕੜੇ ਦੇ ਰਹੇ ਨੇ ਗਵਾਹੀ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੀ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਦੌਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਕੀ ਕੀਮਤਾਂ ਹੋਰ ਡਿੱਗਣਗੀਆਂ? ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਵਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਠ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 65% ਰਿਟਰਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਨੇ ਨੇ 2026 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਈਰਾਨ-ਅਮਰੀਕਾ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ (Gold Prices Crash) ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ 5,602 ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਕੇ 4,495 ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਈ, ਜੋ ਸਿਖਰ ਤੋਂ 20% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਗੋਲਡ, ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 1,500 ਡਾਲਰ ਤੋਂ 275% ਵਧ ਕੇ ਜਨਵਰੀ 2026 ਤੱਕ 5,602 ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਕੀ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਹੋਰ ਡਿੱਗ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ, ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਦਾ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਨਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਜਿਹਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੋਲਡ ਦੇ ਉਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੈਟਰਨ (Historical Pattern) ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਗਿਰਾਵਟ ਦਿਖਾਈ ਹੈ।

ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸੋਨੇ ਨੇ ਨਵੇਂ ਸਿਖਰ ਬਣਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤੂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਉਛਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੂੰਘੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਣਾ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

1974 ਤੋਂ 1976 ਦਾ ਦੌਰ

ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ 1974 ਤੋਂ 1976 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇਖੀ ਗਈ। ਅਗਸਤ 1971 ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ 1974 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 353% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੰਬਰ 1974 ਤੋਂ ਅਗਸਤ 1976 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 43% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਿੱਚ ਕਮੀ, ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਦੇ ਸਥਿਰ ਹੋਣ ਅਤੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਜੰਗ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੋਖਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ ਸੀ।

1980 ਦਾ ਦੌਰ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?

1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਦੌਰ ਆਇਆ। ਅਗਸਤ 1976 ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 1980 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 541% ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਤੰਬਰ 1980 ਤੋਂ ਜੂਨ 1982 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 52% ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਇੱਥੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰੁਕਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਦੂਜੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੌਰ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੂਨ 1982 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 57% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਜਨਵਰੀ 1983 ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ 1985 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਸ ਵਿੱਚ 42% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਕਿਉਂ ਆਈ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ?

1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਰਹੀ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਤਤਕਾਲੀ ਫੈਡ ਚੇਅਰਮੈਨ ਪੌਲ ਵੋਲਕਰ ਨੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ (Interest Rates) ਵਧਾਈਆਂ। ਮਜ਼ਬੂਤ ਡਾਲਰ ਅਤੇ ਉੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਈ ਕਾਫੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

1999 ਤੋਂ 2011 ਦਾ ਵਕਤ

ਵਰਲਡ ਗੋਲਡ ਕੌਂਸਲ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਗਸਤ 1999 ਤੋਂ ਅਗਸਤ 2011 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ 612% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ 1971 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਤੇਜ਼ੀ ਸੀ। ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਸਤ 2011 ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ 2015 ਤੱਕ ਇਸ ਵਿੱਚ 42% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ।

2011 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਖਾਸ ਕਾਰਨ:

ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲ ਦੇਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮੁੱਲ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗਾ।

2011 ਤੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ 'Quantitative Easing Program' ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਣ ਕਾਰਨ, ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਘੱਟ ਗਈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕੇਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਿੱਚ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ।

ਹੁਣ 2026 ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?

ਜੇਕਰ 2026 ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਆਪਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਹਾਈ (Record High) ਤੋਂ ਔਸਤਨ 50% ਤੱਕ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਲਗਭਗ 2,800-3,000 ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ 85,300 ਤੋਂ 91,400 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਦਸ ਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਜੂਨ 2025 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਸੀ। ਕਈ ਮਾਰਕੀਟ ਮਾਹਿਰ 3,600 ਡਾਲਰ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਈਰਾਨ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨਾ ਸਿਰਫ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਨਾ ਕਰੇ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਲਈ ਕਾਫੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਹੋਵੇਗਾ।