ਰੂਸ ਤੋਂ ਤੇਲ ਸਿਰਫ਼ ਖਰੀਦ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਭਾਰਤ, ਵੇਚ ਕੇ ਕਮਾਈ ਵੀ ਕਰ ਰਿਹਾ; ਪੈਟਰੋਲ ਤੱਕ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਖਰੀਦ ਰਿਹਾ ਮਾਸਕੋ

ਬਿਜ਼ਨਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਰੂਸ ਨੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ 1.72 ਲੱਖ ਟਨ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਉਸ ਰਿਫਾਈਨਰੀ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪੈਟਰੋਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀ ਰੋਸਨੇਫ਼ਟ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ।

ਯੂਕਰੇਨੀ ਡਰੋਨ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਰੂਸ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਰਿਫਾਈਨਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦਰਮਿਆਨ ਇਹ ਦਰਾਮਦ ਵਧੀ ਹੈ। ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਆਨ ਐਨਰਜੀ ਐਂਡ ਕਲੀਨ ਏਅਰ (CREA) ਦੀ ਮਾਸਿਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਦੇ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਦਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਕਰੀਬ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹੀ।

1.20 ਲੱਖ ਟਨ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ

ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਨੂੰ 1.20 ਲੱਖ ਟਨ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕਰੀਬ 7.8 ਕਰੋੜ ਯੂਰੋ ਸੀ। CREA ਮੁਤਾਬਕ, ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਪਿਛਲੇ ਮਾਸਿਕ ਰਿਕਾਰਡ ਨਾਲੋਂ ਸੱਤ ਗੁਣਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਅਤੇ ਪੂਰੇ 2025 ਵਿੱਚ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਰਹੀ।

ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਰੂਸ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਪੂਰਾ ਪੈਟਰੋਲ ਗੁਜਰਾਤ ਸਥਿਤ ਵਾਡੀਨਾਰ ਰਿਫਾਈਨਰੀ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਨਾਇਰਾ ਐਨਰਜੀ ਨੇ ਰੋਸਨੇਫ਼ਟ ਨੂੰ ਵੇਚਿਆ। ਰੋਸਨੇਫ਼ਟ ਕੋਲ ਨਾਇਰਾ ਐਨਰਜੀ ਦੀ 49.13 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ।

CREA ਮੁਤਾਬਕ, 2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਡੀਨਾਰ ਰਿਫਾਈਨਰੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਪੂਰਾ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਰੂਸ ਤੋਂ ਆਇਆ, ਜਦਕਿ 2025 ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 81 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ।

ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਮੰਗਵਾ ਰਿਹਾ ਰੂਸ

CREA ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰੂਸ ਆਪਣੀ ਹੀ ਅੰਸ਼ਿਕ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੀ ਰਿਫਾਈਨਰੀ ਨੂੰ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਭੇਜ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਈਂਧਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਈਂਧਨ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਰੂਸ ਮੰਗਵਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਾਡੀਨਾਰ ਤੋਂ ਰੂਸ ਭੇਜੇ ਗਏ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਹਰੇਕ ਖੇਪ ਨੂੰ ਮਿਸਰ ਦੇ ਤੱਟ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੂਸ ਦੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਬੇਲੋਏ ਮੋਰੇ ’ਤੇ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ।

ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 74 ਫ਼ੀਸਦੀ

CREA ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਾਰੇ ਜਹਾਜ਼ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਟੈਂਕਰ ਸਨ। CREA ਮੁਤਾਬਕ, ਯੂਕਰੇਨ ਵੱਲੋਂ ਰੂਸ ਦੀਆਂ ਤੇਲ ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਢਾਂਚੇ ’ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਡਰੋਨ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਈਂਧਨ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਈਂਧਨ ਦੀ ਕਮੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ।

ਰੂਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਰਿਫਾਈਂਡ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਕੁੱਲ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦ ਦਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 74 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹੀ, ਜਦਕਿ 2023 ਤੋਂ 2025 ਦਰਮਿਆਨ ਇਸ ਦਾ ਔਸਤ ਸਿਰਫ਼ ਛੇ ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ।

18,000 ਟਨ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ

ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਨੇ ਰੂਸ ਨੂੰ 18,000 ਟਨ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੈਸੋਇਲ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਮਿਸਰ ਨੇ ਕਰੀਬ 25,000 ਟਨ ਡੀਜ਼ਲ ਰੂਸ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਮਤ 1.6 ਕਰੋੜ ਯੂਰੋ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦ ਨਿਰਯਾਤ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ 21 ਫ਼ੀਸਦੀ ਘਟ ਗਿਆ।

CREA ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੂਸ ਦੀਆਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਤੋਂ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ‘ਲੋਡਿੰਗ’ ਲਗਾਤਾਰ ਤੀਜੇ ਮਹੀਨੇ ਘਟੀ ਅਤੇ ਅਗਸਤ 2025 ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਰਹੀ। ਯੂਕਰੇਨੀ ਡਰੋਨ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਰੂਸ ਦੀ ਚੌਥੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦ ਨਿਰਯਾਤ ਬੰਦਰਗਾਹ ਰਹੀ ਤੂਆਪਸੇ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਤੀਜੇ ਮਹੀਨੇ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੀ ਖੇਪ ਰਵਾਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਇੱਥੇ ਮਈ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਯੂਕਰੇਨੀ ਡਰੋਨ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਅਸਰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।