₹2 ਲੱਖ ਦਾ ਟੀਕਾ ਹੁਣ ₹64000 'ਚ ! ਕੈਂਸਰ ਰੋਕੂ 137 ਦਵਾਈਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਸਸਤੀਆਂ; ਦੇਖੋ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸਸਤੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਟਾਪ-10 ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ?
ਦਵਾਈ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਚ ਕਮੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਜਿਨ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦਵਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਮਤ ਘੱਟ ਹੈ, ਪਰ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ 'ਚ ਅੱਗੇ ਵਧਦਿਆਂ ਉਸ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਰਜਿਨ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਾਰਜਿਨ ਦੀ ਹੱਦ ਤੈਅ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤ (MRP) 'ਚ ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Publish Date: Sun, 18 Oct 2026 09:50 AM (IST)
Updated Date: Sun, 18 Oct 2026 10:29 AM (IST)
ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਦੇ ਖ਼ਰਚ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੈ। ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੈਂਸਰ-ਰੋਕੂ 137 ਦਵਾਈਆਂ 'ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਜਿਨ ਦੀ ਹੱਦ 30 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤ 'ਚ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਵੀਆਂ ਦਰਾਂ 9 ਨਵੰਬਰ 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਇਲਾਜ ਮਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਲਾਜ ਦਾ ਭਾਰੀ ਖ਼ਰਚ ਚੁੱਕਣਾ ਵੀ ਵੱਡੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਇਮਿਊਨੋਥੈਰੇਪੀ ਅਤੇ ਟਾਰਗੇਟਿਡ ਥੈਰੇਪੀ 'ਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।
NPPA ਨੇ ਕੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ?
ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 17 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੈਂਸਰ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਤੋਂ ਸਟਾਕਿਸਟ, ਵਿਤਰਕ, ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੇਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਕਰੀ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੌਰਾਨ ਕੀਮਤ 'ਚ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਰਜਿਨ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿਵਸਥਾ ਤਹਿਤ
- 137 ਕੈਂਸਰ-ਰੋਕੂ ਦਵਾਈਆਂ: ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਜਿਨ ਦੀ ਹੱਦ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
- 30 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਹੱਦ: ਨੋਟੀਫਾਈ ਕੀਤੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਜਿਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਧੇ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
- 9 ਨਵੰਬਰ 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ: ਸੋਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਇਸ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
- ਨਵੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ: ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਅੰਦਰ NPPA ਨੂੰ ਸੋਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।
- ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਦੁਕਾਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ: ਦਵਾਈਆਂ ਨਵੀਆਂ ਦਰਾਂ 'ਤੇ ਵੇਚੀਆਂ ਜਾਣ, ਇਸ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਮੈਡੀਕਲ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਸ ਵਿਵਸਥਾ 'ਚ ਪੇਟੈਂਟ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਪੇਟੈਂਟ ਵਾਲੀਆਂ, ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੈਂਸਰ ਦਵਾਈਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਸਬੰਧਤ ਦਵਾਈ ਨੋਟੀਫਾਈ ਕੀਤੀ ਸੂਚੀ 'ਚ ਹੋਵੇ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਮੌਜੂਦਾ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਹੀ ਹੈ।
ਕੀਮਤਾਂ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਘਟ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਦਵਾਈ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਚ ਕਮੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਜਿਨ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦਵਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਮਤ ਘੱਟ ਹੈ, ਪਰ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ 'ਚ ਅੱਗੇ ਵਧਦਿਆਂ ਉਸ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਰਜਿਨ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਾਰਜਿਨ ਦੀ ਹੱਦ ਤੈਅ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤ (MRP) 'ਚ ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜੇਕਰ ਦਵਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੀਮਤ ਹੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਜਿਨ ਘਟਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦਵਾਈ ਮਹਿੰਗੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦਵਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਟਾਕਿਸਟ ਕੀਮਤ ₹100 ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ MRP ₹300 ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀਮਤ 'ਚ ਜੁੜਿਆ ਵਾਧੂ ਮਾਰਜਿਨ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਵਿਵਸਥਾ ਤਹਿਤ ਇਸ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਰ ਦਵਾਈ ਦੀ ਸੋਧੀ ਹੋਈ ਕੀਮਤ ਉਸ ਦੇ ਸਬੰਧਤ ਕੀਮਤ-ਨਿਰਧਾਰਨ ਫਾਰਮੂਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਤੈਅ ਹੋਵੇਗੀ।
ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਭਾਵੀ ਕਮੀ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲਈ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਟੌਤੀ ਨਹੀਂ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ 137 ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਨਵੀਂ MRP ਇਕੋ ਜਿਹੀ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕੈਂਸਰ ਦੀਆਂ 10 ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ: ਹੁਣ ਕਿੰਨੀ ਕੀਮਤ, ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ 'ਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਹਿਸਾਬ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਲੇਖ 'ਚ ਦਰਸਾਈਆਂ ਸੰਕੇਤਕ ਕੀਮਤਾਂ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਂਡ, ਖ਼ੁਰਾਕ, ਪੈਕ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਅਸਲ ਖ਼ਰਚ ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸੰਭਾਵੀ ਨਵੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੋਧੀਆਂ ਗਈਆਂ MRP ਨਹੀਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ NPPA ਵੱਲੋਂ ਸਬੰਧਤ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਦਵਾਈ ਦੀ ਸਹੀ ਕਟੌਤੀ ਦੱਸਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਇਮਿਊਨੋਥੈਰੇਪੀ ਦਵਾਈਆਂ 'ਚ ਕਿੰਨੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ 'ਚ ਇਮਿਊਨੋਥੈਰੇਪੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੁਝ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕਰਨ 'ਚ ਮਦਦ ਦੇਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 'ਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ 'ਚ Pembrolizumab ਅਤੇ Atezolizumab ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਭਾਰਤ 'ਚ Pembrolizumab ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, Keytruda ਦੀ 100 mg ਵਾਇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਪਗ ₹1.5 ਲੱਖ ਤੋਂ ₹2.1 ਲੱਖ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, Tecentriq 1,200 mg ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ MRP ਲਗਪਗ ₹3.97 ਲੱਖ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਅਸਲ ਕੀਮਤ ਕਿੰਨੀ ਘਟੇਗੀ, ਇਹ ਸਬੰਧਤ ਫਾਰਮੂਲੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਨਵੀਂ MRP ਤੈਅ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।
137 ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਕੈਂਸਰ-ਰੋਕੂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੂਚੀ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਪ੍ਰਾਈਸਿੰਗ ਅਥਾਰਟੀ (NPPA) ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। NPPA ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ 17 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਜਿਨ ਨੂੰ ਤਰਕਸੰਗਤ ਬਣਾਉਣ ਸਬੰਧੀ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵੀ ਦਰਜ ਹੈ।
NPPA ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਲੈਣਾ ਪਿਆ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ?
ਕੈਂਸਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਦਵਾਈਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕੀਮਤ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਸੂਚੀ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਰ ਕੁਝ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਇਸ ਸੂਚੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੀਲਿੰਗ ਪ੍ਰਾਈਸ ਵਾਲਾ ਉਹੀ ਸਿੱਧਾ ਕੰਟਰੋਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ 'ਚ ਵੱਧ ਮਾਰਜਿਨ ਜੋੜੇ ਜਾਣ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਸ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਕੁਝ ਗ਼ੈਰ-ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕੈਂਸਰ ਦਵਾਈਆਂ 'ਚ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਜਿਨ ਔਸਤਨ ਲਗਪਗ 170 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਇਹ 700 ਫ਼ੀਸਦੀ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜੇਬ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਬੋਝ ਘਟੇਗਾ ਅਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਲਗਪਗ ₹2,500 ਕਰੋੜ ਦੀ ਬਚਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।