8th Pay Commission : ਕੀ ਦੀਵਾਲੀ ਬੋਨਸ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਬਦਲੇਗਾ? ਕੇਂਦਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ!

ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਤਿਉਹਾਰੀ ਸੀਜ਼ਨ (Diwali) ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨਰਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਗਠਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ 8ਵੇਂ ਵੇਤਨ ਕਮਿਸ਼ਨ (8th Pay Commission) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁਣ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਦੀਵਾਲੀ ਬੋਨਸ (Bonus Calculation Formula) 'ਚ ਸੋਧ ਦੀ ਮੰਗ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ (Staff Unions) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੋਨਸ ਦੀ ਗਣਨਾ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮੌਜੂਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਕਈ ਦਹਾਕੇ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਹੁਣ ਅਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ 8ਵੇਂ ਵੇਤਨ ਕਮਿਸ਼ਨ (8th Pay Commission) ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਬੋਨਸ ਫਾਰਮੂਲੇ 'ਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦਾ ਬੋਨਸ ਦੁੱਗਣੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮੌਜੂਦਾ ਫਾਰਮੂਲੇ 'ਚ ਕੀ ਹੈ ‘ਵੱਡਾ ਪੇਚ’?

ਫਿਲਹਾਲ ਕੇਂਦਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਨਾਨ-ਪ੍ਰੋਡਕਟੀਵਿਟੀ ਲਿੰਕਡ ਬੋਨਸ (NPLB) ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਡਕਟੀਵਿਟੀ ਲਿੰਕਡ ਬੋਨਸ (PLB) ਦੀ ਗਣਨਾ 7,000 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਦੀ ਸੀਲਿੰਗ (ਸੀਮਿਤ ਹੱਦ) ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਗਰੁੱਪ ‘ਸੀ’ ਜਾਂ ਨਾਨ-ਗਜ਼ਟਿਡ ਗਰੁੱਪ ‘ਬੀ’ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ 7ਵੇਂ ਵੇਤਨ ਕਮਿਸ਼ਨ (7th Pay Commission) ਤਹਿਤ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਬੇਸਿਕ ਤਨਖ਼ਾਹ 18,000 ਰੁਪਏ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਬੋਨਸ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਕਾਲਪਨਿਕ (Notional) ਤਨਖ਼ਾਹ ਸਿਰਫ਼ 7,000 ਰੁਪਏ ਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਨਵੇਂ ਫਾਰਮੂਲੇ ਤਹਿਤ ਕਿੰਨਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ ਬੋਨਸ?

ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ NC JCM) ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਬੋਨਸ ਕੈਲਕੁਲੇਸ਼ਨ ਦੀ 7,000 ਰੁਪਏ ਵਾਲੀ ਪੁਰਾਣੀ ਸੀਲਿੰਗ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਬੇਸਿਕ ਪੇਅ (₹18,000) ਜਾਂ 8ਵੇਂ ਵੇਤਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਤੈਅ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਨਵੀਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਬੇਸਿਕ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕੈਲਕੁਲੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

1. ਮੌਜੂਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ

ਕੈਲਕੁਲੇਸ਼ਨ ਬੇਸ: ₹7,000 (ਪੁਰਾਣੀ ਫਿਕਸਡ ਸੀਲਿੰਗ)

ਬੋਨਸ ਦੇ ਦਿਨ: 30 ਦਿਨ

ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਕੁੱਲ ਰਕਮ: ਲਗਭਗ ₹6,908 ਤੋਂ ₹7,000

2. ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਫਾਰਮੂਲਾ (7ਵੇਂ ਵੇਤਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਨਖ਼ਾਹ ’ਤੇ)

ਕੈਲਕੁਲੇਸ਼ਨ ਬੇਸ: ₹18,000 (ਮੌਜੂਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਬੇਸਿਕ ਪੇਅ)

ਬੋਨਸ ਦੇ ਦਿਨ: 30 ਦਿਨ

ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਕੁੱਲ ਰਕਮ: ਲਗਭਗ ₹17,763

3. 8ਵੇਂ ਵੇਤਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਸੰਭਾਵਿਤ ਅੰਕੜੇ

ਕੈਲਕੁਲੇਸ਼ਨ ਬੇਸ: ₹26,000 ਤੋਂ ₹34,500 (ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਨਵੀਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਨਖ਼ਾਹ)

ਬੋਨਸ ਦੇ ਦਿਨ: 30 ਦਿਨ

ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਕੁੱਲ ਰਕਮ: ₹25,600 ਤੋਂ ਵੱਧ

ਭਾਵ ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਬੋਨਸ ਸੀਲਿੰਗ ਹਟਾ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਬੇਸਿਕ ਤਨਖ਼ਾਹ (Basic Salary) ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦਾ ਬੋਨਸ ₹7,000 ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਵਧ ਕੇ ₹17,700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਿਨ੍ਹਾਂ-ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ ਸਿੱਧਾ ਫਾਇਦਾ?

1. ਰੇਲਵੇ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਾਨ-ਗਜ਼ਟਿਡ (Non-Gazetted) ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ 78 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੋਡਕਟੀਵਿਟੀ ਲਿੰਕਡ ਬੋਨਸ (PLB) ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸੀਲਿੰਗ ਹਟਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੋਨਸ ₹17,951 ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਸਿੱਧਾ ₹46,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

2. ਪੋਸਟਲ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਤੇ ਆਰਡਨੈਂਸ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਬੋਨਸ 'ਚ ਵੀ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ।

3. ਸਾਰੇ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਗਰੁੱਪ ‘ਸੀ’ ਅਤੇ ਗਰੁੱਪ ‘ਬੀ’ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ 30 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਐਡਹੌਕ ਬੋਨਸ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।