- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਗੀਜ਼ਰ? ਪਾਣੀ ਜਲਦੀ ਗਰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਬਚਤ, ਕਰੰਟ ਲੱਗਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੀ ਘੱਟ
ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਗੀਜ਼ਰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਹੈ ਜੋ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਪਾਣੀ ਗਰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਬਚਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਵਾਇਤੀ ਗੀਜ਼ਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ’ਚ ਹੀਟਿੰਗ ਐਲੀਮੈਂਟ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਸੰਪਰਕ ’ਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
Posted By Paramjit Kaur
Publish Date: Wed, 07 Oct 2026 11:57 AM (IST)
Updated Date: Wed, 07 Oct 2026 11:59 AM (IST)
ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਸਰਦੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘਰਾਂ ’ਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਗੀਜ਼ਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੀਜ਼ਰਾਂ ’ਚ ਹੀਟਿੰਗ ਐਲੀਮੈਂਟ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ’ਚ ਰਹਿ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਵਾਟਰ ਹੀਟਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ’ਚ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਤਕਨੀਕ ਵੀ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਜੀ ਹਾਂ, ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਗੀਜ਼ਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੈਟਿਕ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਗਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ’ਚ ਰਵਾਇਤੀ ਹੀਟਿੰਗ ਰਾਡ ਦੀ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਆਓ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਗੀਜ਼ਰ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਗੀਜ਼ਰ?
ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਗੀਜ਼ਰ ਨੂੰ ਸੌਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ’ਚ ਸਮਝੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ’ਚ ਕੋਇਲ ਰਾਹੀਂ ਮੈਗਨੈਟਿਕ ਫੀਲਡ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਹੀਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦੀ ਗਰਮੀ ਪਾਣੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਪਾਣੀ ਗਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਰਾਡ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪਾਣੀ ’ਚ ਡੁਬੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ। ਇਸ ਸਿਸਟਮ ’ਚ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜਨਰੇਟਰ ਯੂਨਿਟ ਤੇ ਪਾਣੀ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਟੈਂਕੀ ਵਰਗੇ ਹਿੱਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇਸ ’ਚ ਤਾਪਮਾਨ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਫਲੋ ਨੂੰ ਵੀ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਗੀਜ਼ਰਾਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਆਮ ਗੀਜ਼ਰ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖਰਾ?
ਜਿੱਥੇ ਰਵਾਇਤੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਗੀਜ਼ਰ ’ਚ ਹੀਟਿੰਗ ਐਲੀਮੈਂਟ ਲਗਾਤਾਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ’ਚ ਰਹਿ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਪਾਣੀ ’ਚ ਮੌਜੂਦ ਖਣਿਜਾਂ ਕਾਰਨ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀਟਿੰਗ ਐਲੀਮੈਂਟ ’ਤੇ ਸਕੇਲ ਵੀ ਜਮ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ’ਚ ਪਾਣੀ ਗਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਗੀਜ਼ਰ ’ਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ’ਚ ਕੋਈ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਹੀਟਿੰਗ ਐਲੀਮੈਂਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤੇ ਇੰਸਟਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਿਸਟਮ ’ਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਸ਼ਾਕ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖਤਰੇ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਟਰ ਹੀਟਰ ’ਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਹੀ ਅਰਥਿੰਗ, ਵਾਇਰਿੰਗ ਤੇ ਸਰਕਿਟ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।
ਕੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਬਚਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਗੀਜ਼ਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਰਚਾ ਇਸਦੀ ਐਨਰਜੀ ਐਫੀਸ਼ੈਂਸੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਰਮ ਕਰਨ ਤੇ ਹੀਟ ਲੌਸ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਵਾਟਰ ਹੀਟਰ ਆਮ ਗੀਜ਼ਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।