- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ (ਡੀਆਰਡੀਓ) ਨੇ ਉੱਚ-ਆਵਿਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਲਈ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਉੱਨਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਏਐਨਆਈ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ (ਡੀਆਰਡੀਓ) ਨੇ ਉੱਚ-ਆਵਿਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਲਈ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਉੱਨਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਰਾਡਾਰਾਂ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਯੁੱਧ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਉੱਨਤ ਸੰਚਾਰ, ਖੁਫੀਆ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਜਾਸੂਸੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਰਹਿਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਬਣੇਗੀ। ਇਸ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਵੇਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਤਕਨੀਕੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਗੈਲੀਅਮ ਨਾਈਟਰਾਈਡ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਹੈ। ਡੀਆਰਡੀਓ ਦੀ ਸਾਲਿਡ ਸਟੇਟ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਨੇ ਚਾਰ ਇੰਚ ਵਿਆਸ ਵਾਲੇ ਸਿਲੀਕਾਨ ਕਾਰਬਾਈਡ ਵੇਫਰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸਫਲਤਾ ਸਿਰਫ਼ 3.5 x 3 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਮਾਪ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਗੈਲੀਅਮ ਨਾਈਟਰਾਈਡ ਚਿੱਪ ਨੂੰ 30 ਵਾਟ ਤੱਕ ਦੀ ਪਾਵਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿਲੀਕਾਨ ਨਾਲੋਂ 300 ਗੁਣਾ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਗੈਲੀਅਮ ਨਾਈਟਰਾਈਡ ਮੋਨੋਲਿਥਿਕ ਮਾਈਕ੍ਰੋਵੇਵ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਸਰਕਟ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ X-ਬੈਂਡ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਤੱਕ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗੈਲਿਅਮ ਨਾਈਟ੍ਰਾਈਡ-ਆਨ-ਸਿਲੀਕਨ ਕਾਰਬਾਈਡ ਅਧਾਰਤ ਮੋਨੋਲਿਥਿਕ ਮਾਈਕ੍ਰੋਵੇਵ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਸਰਕਟਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੀਮਤ ਉਤਪਾਦਨ ਸਹੂਲਤ ਵੀ ਗੈਈਟੈਕ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਪੇਸ, ਏਰੋਸਪੇਸ, 5G ਅਤੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸੰਚਾਰ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ, ਭਾਰਤ ਗੈਲਿਅਮ ਨਾਈਟਰਾਈਡ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ, ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਯਾਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ। ਇਸ ਰਣਨੀਤਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, "ਇਨੋਵੇਸ਼ਨਜ਼ ਫਾਰ ਡਿਫੈਂਸ ਐਕਸੀਲੈਂਸ" ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਐਗਨਿਟ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰਜ਼ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਦਸੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਉੱਨਤ ਗੈਲਿਅਮ ਨਾਈਟਰਾਈਡ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨਾ, ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਸ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਵਹਾਰਕ ਗੈਲਿਅਮ ਨਾਈਟਰਾਈਡ ਅਤੇ ਸਿਲੀਕਾਨ ਕਾਰਬਾਈਡ-ਅਧਾਰਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਵੱਲ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤਕਨੀਕੀ ਛਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਸਗੋਂ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਯੁੱਧ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੱਖਿਆ ਨਿਰਯਾਤਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਅਥਾਹ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।