ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੇ ਬਣਾਈ 4.5 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੀ ਕੰਪਨੀ, ਜਾਣੋ ਦਿਵਾਲੀਆ ਹੋਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਫ਼ਲਤਾ ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੀ Ford Ford ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ (Henry Ford) ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। 1896 ਵਿੱਚ ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਾਰ ਪਹੀਆਂ ਵਾਲੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਗੱਡੀ Quadricycle ਬਣਾਈ ਸੀ। 16 ਜੂਨ 1903 ਨੂੰ ਡਿਟ੍ਰੋਇਟ ਵਿੱਚ 12 ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 28,000 ਡਾਲਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੂੰਜੀ ਨਾਲ ਫੋਰਡ ਮੋਟਰ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।
Publish Date: Sat, 17 Oct 2026 04:01 PM (IST)
Updated Date: Sat, 17 Oct 2026 04:06 PM (IST)
ਆਟੋ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਜੋ ਚੀਜ਼ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੋਵੇ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉਹੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਤੁਹਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਦਿਗਜ਼ ਕਾਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਮਾਰ Ford ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ, ਸਫ਼ਲਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਉੱਬਰਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਅਜਿਹਾ ਸੀ ਜਦੋਂ Ford ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕਾਰਖ਼ਾਨੇ, ਨਾਮ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਵੀ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਗਹਿਣੇ ਰੱਖਣੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ।
ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਰੱਖੀ ਨੀਂਹ Ford ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ (Henry Ford) ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। 1896 ਵਿੱਚ ਹੈਨਰੀ ਫੋਰਡ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਾਰ ਪਹੀਆਂ ਵਾਲੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਗੱਡੀ Quadricycle ਬਣਾਈ ਸੀ। 16 ਜੂਨ 1903 ਨੂੰ ਡਿਟ੍ਰੋਇਟ ਵਿੱਚ 12 ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 28,000 ਡਾਲਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੂੰਜੀ ਨਾਲ ਫੋਰਡ ਮੋਟਰ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।
ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਖ਼ਾਨੇ ਤੋਂ Model A ਕਾਰ ਬਾਹਰ ਆਈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਇਸ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ Henry Ford ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ Ford ਜਾਂ FoMoCo ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਾਈਨ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੱਕ ਦੁਨੀਆ ’ਚ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਧੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਰਾਂ Ford ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। 1913 ਵਿੱਚ Ford ਨੇ ਹਾਈਲੈਂਡ ਪਾਰਕ ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੂਵਿੰਗ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਾਈਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਾਰ ਚੈਸੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ 12.5 ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ 93 ਮਿੰਟ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1923 ਵਿੱਚ, ਫੋਰਡ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ 20 ਲੱਖ ਕਾਰਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਤਾ।
ਸੰਕਟ ’ਚ ਫਸੀ ਫੋਰਡ 2006 ਤੋਂ 2010 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ Ford ਵੱਡੇ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 50,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਘਾਟਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਓ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ:
ਤੇਲ ਸੰਕਟ: Ford ਦੀ ਭਾਰੀ ਫਿਊਲ ਖ਼ਪਤ ਵਾਲੀਆਂ 'ਗੈਸ ਗਜ਼ਲਰ' ਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਲੋਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਈਲੇਜ ਵਾਲੀਆਂ Toyota ਅਤੇ Honda ਦੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕੁਆਲਿਟੀ ਅਤੇ ਸੇਫ਼ਟੀ: 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ Ford Pinto ਦੇ ਫਿਊਲ ਟੈਂਕ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰਾਬੀ ਅਤੇ 2000-2001 ਵਿੱਚ Ford Explorer ਦੇ ਫਾਇਰਸਟੋਨ ਟਾਇਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਏ ਹਾਦਸਿਆਂ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅਕਸ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਸੀ।
ਮਹਿੰਗੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ: 1987 ਤੋਂ 2000 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ Ford ਨੇ Jaguar, Aston Martin, Land Rover ਅਤੇ Volvo ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਰੀਦਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਖ਼ਰਚ ਕੀਤੀ।
2008 ਦੀ ਮੰਦੀ: ਮੰਦੀ ਆਉਂਦੇ-ਆਉਂਦੇ Ford ਦਾ ਕੁੱਲ ਘਾਟਾ 3,000 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਰੇਟਿੰਗ ਡਿੱਗ ਕੇ 'ਜੰਕ' ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆ ਗਈ ਸੀ।
ਫੋਰਡ ਨੇ ਕੀਤੀ ਵਾਪਸੀ 2006 ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਐਲਨ ਮੁਲਾਲੀ (Alan Mulally) ਨੂੰ ਨਵਾਂ CEO ਬਣਾਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਫੋਰਡ ਨੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲਏ:
ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ: ਮੰਦੀ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ 2006 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ Ford ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਖ਼ਾਨੇ, ਫੋਰਡ ਕ੍ਰੈਡਿਟ, Volvo ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬਲੂ ਓਵਲ ਲੋਗੋ (Blue Oval logo) ਤੱਕ ਨੂੰ ਗਹਿਣੇ ਰੱਖ ਕੇ 2,360 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਦਾ ਕੈਸ਼ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੇ 2008 ਦੀ ਮੰਦੀ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਦਿਵਾਲੀਆ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲਿਆ।
ਮਾਈਲੇਜ 'ਤੇ ਫੋਕਸ: 1980-90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ Ford ਨੇ ਬਿਹਤਰ ਮਾਈਲੇਜ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਸੇਡਾਨ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਘਟਣ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਪਿਕਅੱਪ ਟਰੱਕਾਂ ਅਤੇ ਐਕਸਪਲੋਰਰ ਵਰਗੀਆਂ SUVs 'ਤੇ ਫੋਕਸ ਕੀਤਾ।
One Ford ਪਲਾਨ: ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ Ford ਨੇ Aston Martin, Jaguar, Land Rover ਅਤੇ Volvo ਵਰਗੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ।
ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਧਿਆਨ: ਟਾਇਰਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1.3 ਕਰੋੜ ਫਾਇਰਸਟੋਨ ਟਾਇਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬਦਲਿਆ ਅਤੇ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਰੇਟਿੰਗ 'ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
Ford ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ 500 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ Ford ਦਾ 38ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ Fortune 500 ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਇਹ 22ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕੁੱਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵੈਲਿਊ ਕਰੀਬ 4.59 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ। 2025 ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਆਮਦਨ (ਰੈਵੇਨਿਊ) ਕਰੀਬ 18 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਰਹੀ। ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ 1.69 ਲੱਖ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 2025 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 43.95 ਲੱਖ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ Ford 1995 ਵਿੱਚ Mahindra ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਆਈ ਸੀ। 25 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਮਾਰਕੀਟ ਸ਼ੇਅਰ ਲਗਭਗ 4% ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ 2021 ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਰਾਂ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵੇਚਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੁਣ Ford ਆਪਣੇ ਚੇਨਈ ਪਲਾਂਟ ਨੂੰ ਕਰੀਬ 3,250 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਮੁੜ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ 2029-30 ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਕਰੀਬ 2 ਲੱਖ ਇੰਜਣ ਬਣਾ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜੇ ਜਾਣਗੇ।
ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਅਤੇ EV 'ਤੇ ਦਾਅ ਕੰਪਨੀ ਨੇ EV (ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਹੀਕਲ) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਹੀਕਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੁਣ Ford ਦਾ ਫੋਕਸ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ (Hybrid) ਗੱਡੀਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਹੈ। Ford ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਕੁੱਲ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ 50% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ, EV ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਹੋਵੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੈਟਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇੰਜਣ ਵੀ ਲੱਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਕੰਪਨੀ ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਲ EV ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
Ford ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਟੱਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ General Motors ਅਤੇ Tesla ਨਾਲ ਹੈ, ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ Toyota ਅਤੇ Honda ਨਾਲ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ Volkswagen ਨਾਲ, ਸਾਊਥ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ Hyundai ਨਾਲ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ BYD ਨਾਲ ਹੈ।