- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ 'ਚ ਦਰਜ ਹੋਇਆ ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਮ, ਭਾਰਤ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਣੇ 'ਸਰਪੰਚ'
1982 ’ਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇ ਪੈਨਲਟੀ ਕਾਰਨਰਾਂ ਤੋਂ 12 ਗੋਲ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਉਹ ਉਸ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਟਾਪ ਸਕੋਰਰ ਵੀ ਰਹੇ ਸਨ।
Posted By alisha
Publish Date: Sat, 12 Sep 2026 12:20 PM (IST)
Updated Date: Sat, 12 Sep 2026 12:26 PM (IST)
ਸਪੋਰਟਸ ਡੈਸਕ : ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ’ਚ ਕੁਝ ਨਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਖਿਡਾਰੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਦੌਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਪਤਾਨ ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਵੀ ਅੱਜ ਉਸੇ ਸੂਚੀ ’ਚ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। 2026 ਦੇ ਹਾਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ’ਚ 8 ਗੋਲ ਕਰ ਕੇ ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਗੋਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 13 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਲਈ ਤੇ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਇਤਿਹਾਸ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਏ। ਇਸ ਨਾਲ 1982 ਮੁੰਬਈ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ’ਚ 12 ਗੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਡਰੈਗ-ਫਲਿੱਕ ਮਾਹਿਰ ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੀਨੀਅਰ ਦਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਾਇਮ ਭਾਰਤੀ ਰਿਕਾਰਡ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅੰਕੜਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਉਸ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋਏ ਗੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾ ਲਿਆ। 2026 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ’ਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਅੰਤ ਅੱਠਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਹੋਇਆ ਪਰ ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਉਮੀਦ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿਰੁੱਧ 7ਵੇਂ-8ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਦੇ ਮੈਚ ’ਚ ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਗੋਲ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਖਾਤਾ 8 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ 3-3 ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਤੱਕ ਲਿਆਉਣ ’ਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
12 ਤੋਂ 13-ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਦਾ ਬਦਲਿਆ ਇਤਿਹਾਸ : 1982 ’ਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇ ਪੈਨਲਟੀ ਕਾਰਨਰਾਂ ਤੋਂ 12 ਗੋਲ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਉਹ ਉਸ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਟਾਪ ਸਕੋਰਰ ਵੀ ਰਹੇ ਸਨ। ਹੁਣ 44 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਡਰੈਗ-ਫਲਿੱਕ ਮਾਹਿਰ ਨੇ ਇਸ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਨੇ 2018 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ’ਚ 2, 2023 ’ਚ 3 ਤੇ 2026 ’ਚ 8 ਗੋਲ ਕੀਤੇ—ਕੁੱਲ 13 ਗੋਲ।
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਵੀ ਸਮਝਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੋਲ ਕਰਨ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਰਿਕਾਰਡ ਅਜੇ ਵੀ ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੀਨੀਅਰ ਦੇ ਨਾਮ ਹੈ—1982 ’ਚ 12 ਗੋਲ, ਜਦਕਿ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਮਿਲਾ ਕੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੋਲ ਕਰਨ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਦੇ ਨਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਟਿਮੋਵਾਲ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਤੱਕ : 6 ਜਨਵਰੀ 1996 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਟਿਮੋਵਾਲ ’ਚ ਜਨਮੇ ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਖੇਡਾਂ ’ਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਹਾਕੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਫੁੱਟਬਾਲ, ਵਾਲੀਬਾਲ ਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ’ਚ ਵੀ ਹੱਥ ਅਜ਼ਮਾਇਆ। ਲਗਭਗ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ’ਚ ਹਾਕੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਤੇ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ’ਚ ਸੁਰਜੀਤ ਹਾਕੀ ਅਕੈਡਮੀ, ਜਲੰਧਰ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੋੜ ਬਣਿਆ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ’ਚ ਉਹ ਫਾਰਵਰਡ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਹਾਲਾਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਿਫੈਂਡਰ ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਡਰੈਗ-ਫਲਿੱਕਰਾਂ ’ਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਜੂਨੀਅਰ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਗੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਈ ਸੀ। 2015 ਜੂਨੀਅਰ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ’ਚ ਉਸ ਨੇ 14 ਗੋਲ ਕਰਕੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਟਾਪ ਸਕੋਰਰ ਬਣਨ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2016 ਜੂਨੀਅਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ’ਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਤੇ ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਉਸ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ। 2015 ’ਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੀਨੀਅਰ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਲਈ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਭਾਰਤੀ ਡਿਫੈਂਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਧੁਰਾ ਬਣ ਗਏ।
ਕਪਤਾਨੀ ਦਾ ਦਬਾਅ ਤੇ ‘ਸਰਪੰਚ’ ਵਾਲਾ ਅੰਦਾਜ਼ : ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਖੇਡ ਸਿਰਫ਼ ਗੋਲਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ। ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਡਿਫੈਂਸ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਨ, ਪੈਨਲਟੀ ਕਾਰਨਰ ਲੈਣ ਤੇ ਮੈਦਾਨ ’ਤੇ ਟੀਮ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ—ਤਿੰਨੇ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ‘ਸਰਪੰਚ’ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਤੇ ਮੈਦਾਨ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਬੱਚਾ, ਜਲੰਧਰ ਦੀ ਹਾਕੀ ਅਕੈਡਮੀ ’ਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੂਨੀਅਰ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਗੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਓਲੰਪਿਕ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ’ਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹਾਕੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸਬੂਤ ਵੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ’ਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਵੀ ਲੁਕਿਆ ਹੈ—ਜੇਕਰ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਹੋਰ ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕੀ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡਾਂ, ਸਕੂਲਾਂ, ਕਾਲਜਾਂ ਤੇ ਅਕੈਡਮੀਆਂ ’ਚ ਉਹ ਮਾਹੌਲ ਹੈ…?
ਹੁਣ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਵੀਂ ਹਾਕੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਇਸ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲੇ। ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਇੱਕ ਅੰਕੜਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਸੱਦਾ ਹੈ…ਹੁਣ ਸਟਿਕ ਚੁੱਕੋ, ਮੈਦਾਨ ’ਚ ਉਤਰੋ, ਮਿਹਨਤ ਕਰੋ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਦੀ ਅਗਲੀ ਕਹਾਣੀ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕਰੋ। ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸ਼ਾਇਦ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ’ਚ ਨਹੀਂ, ਕਿਸੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਉਸ ਮੈਦਾਨ ’ਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅੱਜ ਵੀ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ—‘ਮੈਂ ਭਾਰਤ ਲਈ ਖੇਡਣਾ ਹੈ।’