- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਾਤ ਖਾਓਗੇ, ਚਾਣਕਿਆ ਦੇ ਇਹ 9 ਅਸੂਲ ਤੁਹਾਡੀ ਸੋਚ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਬਦਲ ਦੇਣਗੇ
ਆਚਾਰਿਆ ਚਾਣਕਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੌਟਿਲਯ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੁਗੁਪਤ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚੰਦਰਗੁਪਤ ਮੌਰਿਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਮ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਸਮਰਾਟ ਬਣਾਉਣ 'ਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚਾਣਕਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ‘ਚਾਣਕਿਆ ਨੀਤੀ’ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ 'ਚ ਸ਼ਾਸਨ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ, ਸੈਨਿਕ ਰਣਨੀਤੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਿਧਾਂਤ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
Posted By Sunita
Publish Date: Thu, 08 Oct 2026 01:28 PM (IST)
Updated Date: Thu, 08 Oct 2026 01:30 PM (IST)
ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਆਚਾਰਿਆ ਚਾਣਕਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੌਟਿਲਯ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੁਗੁਪਤ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚੰਦਰਗੁਪਤ ਮੌਰਿਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਮ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਸਮਰਾਟ ਬਣਾਉਣ 'ਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚਾਣਕਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ‘ਚਾਣਕਿਆ ਨੀਤੀ’ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ 'ਚ ਸ਼ਾਸਨ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ, ਸੈਨਿਕ ਰਣਨੀਤੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਿਧਾਂਤ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਚਾਣਕਿਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਡੂੰਘੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ‘ਚਾਣਕਿਆ ਨੀਤੀ’ ਨਾਮ ਦੀ ਕਿਤਾਬ 'ਚ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਚਾਣਕਿਆ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਲਾਗ-ਲਪੇਟ ਦੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕੌੜੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋਸਤੀ, ਦੁਸ਼ਮਣੀ, ਸਿੱਖਿਆ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ’ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹਨ।
ਚਾਣਕਿਆ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਯੋਗ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ 9 ਅਜਿਹੇ ਕਥਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋ ਅਤੇ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਕਦਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਆਚਾਰਿਆ ਚਾਣਕਿਆ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸੋਚਣ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਚਾਣਕਿਆ ਦੇ ਅਨਮੋਲ ਕਥਨ
1. ਹੱਦ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇਮਾਨਦਾਰ ਨਾ ਬਣੋ
ਕਦੇ ਵੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਿੱਧੇ-ਸਾਦੇ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਕਸਰ ਸਿੱਧੇ ਦਰੱਖਤ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
2. ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ
ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਬੀਤੇ ਹੋਏ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਮੌਜੂਦਾ ਪਲ 'ਚ ਜੀਣ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
3. ਡਰ ’ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਓ
ਜਦੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਲੱਗੇ ਕਿ ਡਰ ਤੁਹਾਡੇ ’ਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਰ ’ਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
4. ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸੋ
ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਕਿਸੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਸੰਕਲਪ ਰਹੋ।
5. ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਦੋਸਤੀ ਕਰੋ
ਆਚਾਰਿਆ ਚਾਣਕਿਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪਣੇ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਹੇਠਲੇ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਅਜਿਹੀ ਦੋਸਤੀ ਤੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ।
6. ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਖੁਦ ਭੋਗਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ
ਵਿਅਕਤੀ ਇਕੱਲਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਮਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵੀ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਨਰਕ ਜਾਂ ਪਰਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
7. ਚੰਗਿਆਈ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ 'ਚ ਫੈਲਦੀ ਹੈ
ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਸਿਰਫ਼ ਹਵਾ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ 'ਚ ਫੈਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਚੰਗਿਆਈ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ 'ਚ ਫੈਲਦੀ ਹੈ।
8. ਆਪਣੇ ਭੇਤ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਨਾ ਕਰੋ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗੁਰੂ ਮੰਤਰ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਭੇਤ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
9. ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ 3 ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ
ਆਚਾਰਿਆ ਚਾਣਕਿਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਪਹਿਲਾ: ਮੈਂ ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ?
ਦੂਜਾ: ਇਸ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਨਤੀਜੇ ਕੀ ਹੋਣਗੇ?
ਤੀਜਾ: ਕੀ ਮੈਂ ਇਸ ਕੰਮ 'ਚ ਸਫਲ ਹੋ ਸਕਾਂਗਾ?
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਬਾਰੇ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਲਓ ਅਤੇ ਤਸੱਲੀਬਖ਼ਸ਼ ਜਵਾਬ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਓ, ਤਾਂ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਡਿਸਕਲੇਮਰ - ਇਸ ਲੇਖ 'ਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ, ਲਾਭ, ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਕਥਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਇਸ ਲੇਖ 'ਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲੇਖ 'ਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ, ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ, ਪੰਚਾਂਗ, ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ, ਮਾਨਤਾਵਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਪੱਕਾ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ।