ਵਿਦੁਰ ਨੀਤੀ: ਜੇਕਰ ਬੱਚਿਆਂ 'ਚ ਹਨ ਇਹ ਗੁਣ, ਤਾਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਲਈ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸੰਤਾਨ; ਜਾਣੋ ਕਿਹੜੇ ਸੰਸਕਾਰ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ?
ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਵਿਦੁਰ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦੁਰ ਨੀਤੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ 'ਚ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਵਿਦੁਰ ਨੀਤੀ 'ਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਭਵਿੱਖ 'ਚ ਸ਼ੁਭ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
Publish Date: Mon, 05 Oct 2026 02:01 PM (IST)
Updated Date: Mon, 05 Oct 2026 02:03 PM (IST)
ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਵਿਦੁਰ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦੁਰ ਨੀਤੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ 'ਚ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਵਿਦੁਰ ਨੀਤੀ 'ਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਭਵਿੱਖ 'ਚ ਸ਼ੁਭ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਫ਼ਤਰੀ ਕੰਮਾਂ 'ਚ ਰੁੱਝੇ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦੇ ਪਾਉਂਦੇ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬੱਚਿਆਂ 'ਚ ਚੰਗੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਵਿਦੁਰ ਨੀਤੀ 'ਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਚ ਤਰੱਕੀ ਤਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਚੰਗੇ ਸੰਸਕਾਰ ਹੋਣਗੇ।
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ 'ਚ ਸਵਾਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਸੰਸਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਮਾਜ 'ਚ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਸਕਣ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਵਿਦੁਰ ਨੀਤੀ 'ਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਜੀਵਨ 'ਚ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਹਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਜੀਵਨ 'ਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਦੁਰ ਨੀਤੀ 'ਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰ ਸਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਿਹੜੇ ਬੱਚੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜੀਵਨ 'ਚ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਵੀ ਸਮਾਂ ਕੱਢਦੇ ਹਨ। ਵਿਦੁਰ ਨੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੰਤਾਨ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਸੁਭਾਗ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਬਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸੋ ਅਤੇ ਸਿਖਾਓ ਕਿ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ।
ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਕਰੋ ਕੰਮ ਜਿਸ ਸੰਤਾਨ 'ਚ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਆਪਣੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਸਿਖਾਓ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਰੀਅਰ 'ਚ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Disclaimer: ਇਸ ਲੇਖ 'ਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ/ਲਾਭ/ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਕਥਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ, ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ ਇਸ ਲੇਖ 'ਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲੇਖ 'ਚ ਮੌਜੂਦ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ/ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ/ਪੰਚਾਂਗਾਂ/ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ/ਮਾਨਤਾਵਾਂ/ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ/ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ।