ਵਿਚਾਰ ਤੇ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ

ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹਾਲਾਤ ਰਾਹੀਂ ਘੱਟ, ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਚਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਨਸਿਕ ਲਹਿਰਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਊਰਜਾ ਵੀ ਹਨ, ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਨੀਂਹ। ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਬੀਜ ਇਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰੁੱਖ ਬਣਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ’ਚ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣ ਜਾਂ ਪਤਨ ਵੱਲ ਧੱਕਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਵਿਚਾਰ ਮਨ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਪੁਲ਼ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਾਡੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਅਸਲ ’ਚ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਂਹਪੱਖੀ, ਡਰ, ਗੁੱਸੇ, ਈਰਖ਼ਾ ਅਤੇ ਸੁਆਰਥ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਊਰਜਾ ਘਟਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਿਆਰ, ਹਮਦਰਦੀ, ਦੋਸਤੀ, ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਰਗੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਵਿਚਾਰ ਇਕ ਨਵੀਂ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਚੰਗੇ ਇਰਾਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਾਧਨ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਪਿਆਰ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਮਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ’ਚ ਬਦਲਾਅ ਆਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦ੍ਰਿੜ ਇਰਾਦੇ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਤੋਂ ਤਾਕਤ ਵੱਲ, ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਵੱਲ ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅੱਜ ਲੋੜ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕਰੀਏ। ਧਿਆਨ, ਸਵੈ-ਅਧਿਐਨ, ਰੱਬੀ ਰੂਹਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਦੁਆਰਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਚਾਰ ਊਰਜਾ ਹਨ, ਵਿਚਾਰ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਪਤੀ ਹਨ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਿਨ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।

-ਲਲਿਤ ਗਰਗ