ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ‘ਸੁਖਕਰਤਾ ਦੁੱਖਹਰਤਾ’ ਆਰਤੀ ਦਾ ਅਸਲ ਮਤਲਬ? ਗਣੇਸ਼ ਉਤਸਵ 2026 ’ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੋ ਬੱਪਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ (Ganesha Chaturthi 2026) ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਬੱਪਾ ਦੇ ਜੈਕਾਰਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਚਤੁਰਥੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਤੱਕ ਗਣਪਤੀ ਬੱਪਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੂਜਾ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਆਰਤੀ ‘ਸੁਖਕਰਤਾ ਦੁੱਖਹਰਤਾ’ ਹੈ।

ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮਰਾਠੀ ’ਚ ਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਬੇਹੱਦ ਸੁੰਦਰ ਆਰਤੀ ਦਾ ਅਸਲ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ?

ਕਿਸ ਨੇ ਰਚੀ ਸੀ ਇਹ ਆਰਤੀ?

ਇਸ ਪਾਵਨ ਆਰਤੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸਮਰਥ ਰਾਮਦਾਸ ਸਵਾਮੀ ਜੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੋਰਗਾਂਵ ਗਏ ਸਨ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਮੋਰੇਸ਼ਵਰ (ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ) ਦੀ ਮਨਮੋਹਕ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਆਰਤੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ’ਚ ਕੁੱਲ ਸੱਤ ਪਦ ਹਨ।

ਆਰਤੀ ਦਾ ਆਸਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ

ਸੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ: ਹੇ ਗਜਾਨਨ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ-ਦਰਦ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਰਸਤੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ।

ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਤੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ: ਤੁਹਾਡਾ ਹਰ ਅੰਗ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਮੱਥੇ ’ਤੇ ਸਿੰਦੂਰ ਤੇ ਚੰਦਨ ਦਾ ਤਿਲਕ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਗਲੇ ’ਚ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਚਮਕਦੀ ਮਾਲਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ: ਹੇ ਮੰਗਲਮੂਰਤੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਜੈ ਹੋ! ਤੁਹਾਡੇ ਕੇਵਲ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਭਗਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਗੌਰੀ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ: ਹੇ ਮਾਤਾ ਗੌਰੀ ਦੇ ਲਾਡਲੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰ ’ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜਿਆ ਮੁਕਟ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਮੱਥੇ ’ਤੇ ਕੁੰਕੁਮ ਤੇ ਚੰਦਨ ਦਾ ਲੇਪ ਹੈ ਤੇ ਚਰਨਾਂ ’ਚ ਪਾਇਲ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਰੁਣਝੁਣ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸੰਕਟਮੋਚਨ ਗਜਾਨਨ: ਹੇ ਪੀਤਾਂਬਰ ਧਾਰੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਸੂੰਡ ਸਿੱਧੀ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਵਕ੍ਰਤੁੰਡ ਹੋ ਤੇ ਤਿੰਨ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਸੰਕਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ।

ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਤਾਰਨਹਾਰ: ਜੋ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸੱਚੇ ਮਨ ਤੇ ਭਗਤੀ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ’ਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤਾਨ, ਧਨ-ਸੰਪਤੀ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇੱਥੇ ਪੜ੍ਹੋ ਪੂਰੀ ਆਰਤੀ

ਸੁਖਕਰਤਾ ਦੁੱਖਹਰਤਾ, ਵਾਰਤਾ ਵਿਘਨਾਚੀ

ਨੂਰਵੀ ਪੂਰਵੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕ੍ਰਿਪਾ ਜਯਾਚੀ

ਸਰਵਾਂਗੀ ਸੁੰਦਰ ਉਟੀ ਸ਼ੇਂਦੂਰਾਚੀ

ਕੰਠੀ ਝਲਕੇ ਮਾਲ ਮੁਕਤਾਫਲਾਂਚੀ

ਜੈ ਦੇਵ ਜੈ ਦੇਵ, ਜੈ ਮੰਗਲਮੂਰਤੀ

ਦਰਸ਼ਨਮਾਤਰੇ ਮਨਹਿ ਕਾਮਨਾ ਪੂਰਤੀ

ਜੈ ਦੇਵ ਜੈ ਦੇਵ

ਰਤਨਖਚਿਤ ਫਰਾ ਤੁਝ ਗੌਰੀਕੁਮਰਾ

ਚੰਦਨਾਚੀ ਉਟੀ ਕੁੰਕੁਮ ਕੇਸ਼ਰਾ

ਹੀਰੇ ਜੜਿਤ ਮੁਕਟ ਸ਼ੋਭਤੋ ਬਰਾ

ਰੁਣਝੁਣਤੀ ਨੂਪੁਰੇ ਚਰਣੀ ਘਾਗਰੀਆ

ਜੈ ਦੇਵ ਜੈ ਦੇਵ, ਜੈ ਮੰਗਲਮੂਰਤੀ

ਦਰਸ਼ਨਮਾਤਰੇ ਮਨਹਿ ਕਾਮਨਾ ਪੂਰਤੀ

ਜੈ ਦੇਵ ਜੈ ਦੇਵ

ਲੰਬੋਦਰ ਪੀਤਾਂਬਰ ਫਣੀਵਰ ਵੰਦਨਾ

ਸਰਲ ਸੋਂਡ ਵਕ੍ਰਤੁੰਡਾ ਤ੍ਰਿਨਯਨਾ

ਦਾਸ ਰਾਮਾਚਾ ਵਾਟ ਪਾਹੇ ਸਦਨਾ

ਸੰਕਟੀ ਪਾਵਾਵੇ ਨਿਰਵਾਣੀ ਰਕਸ਼ਾਵੇ ਸੁਰਵਰ ਵੰਦਨਾ

ਜੈ ਦੇਵ ਜੈ ਦੇਵ, ਜੈ ਮੰਗਲਮੂਰਤੀ

ਦਰਸ਼ਨਮਾਤਰੇ ਮਨਹਿ ਕਾਮਨਾ ਪੂਰਤੀ

ਜੈ ਦੇਵ ਜੈ ਦੇਵ

‘ਸ਼ੇਂਦੂਰ ਲਾਲ ਚੜ੍ਹਾਯੋ’ ਭਜਨ

ਸ਼ੇਂਦੂਰ ਲਾਲ ਚੜ੍ਹਾਯੋ ਅੱਛਾ ਗਜਮੁਖ ਕੋ

ਦੋਂਦਿਲ ਲਾਲ ਬਿਰਾਜੇ ਸੂਤ ਗੌਰੀਹਰ ਕੋ

ਹਾਥ ਲਏ ਗੁੜ ਲੱਡੂ ਸਾਈ ਸੁਰਵਰ ਕੋ

ਮਹਿਮਾ ਕਹੇ ਨਾ ਜਾਇ ਲਾਗਤ ਹੂੰ ਪਦ ਕੋ

ਜੈ ਜੈ ਜੈ ਜੈ ਜੈ

ਜੈ ਜੈ ਜੀ ਗਣਰਾਜ ਵਿਦਿਆਸੁਖਦਾਤਾ

ਧੰਨ ਤੁਹਾਰੋ ਦਰਸ਼ਨ ਮੇਰਾ ਮਨ ਰਮਤਾ

ਜੈ ਦੇਵ ਜੈ ਦੇਵ

ਅਸ਼ਟ ਸਿੱਧੀ ਦਾਸੀ ਸੰਕਟ ਕੋ ਬੈਰੀ

ਵਿਘਨ ਵਿਨਾਸ਼ਨ ਮੰਗਲ ਮੂਰਤ ਅਧਿਕਾਰੀ

ਕੋਟੀ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਐਸੀ ਛਬੀ ਤੇਰੀ

ਗੰਡਸਥਲ ਮਦਮਸਤਕ ਝੂਲ ਸ਼ਸ਼ੀ ਬਹਰੀ

ਜੈ ਜੈ ਜੈ ਜੈ ਜੈ

ਜੈ ਜੈ ਜੀ ਗਣਰਾਜ ਵਿਦਿਆਸੁਖਦਾਤਾ

ਧੰਨ ਤੁਹਾਰੋ ਦਰਸ਼ਨ ਮੇਰਾ ਮਨ ਰਮਤਾ

ਜੈ ਦੇਵ ਜੈ ਦੇਵ

ਭਾਵ ਭਗਤੀ ਸੇ ਕੋਈ ਸ਼ਰਣਾਗਤ ਆਵੇ

ਸੰਤਤੀ ਸੰਪੱਤੀ ਸਭਹੀ ਭਰਪੂਰ ਪਾਵੇ

ਐਸੇ ਤੁਮ ਮਹਾਰਾਜ ਮੋਕੋ ਅਤਿ ਭਾਵੇ

ਗੋਸਾਵੀਨੰਦਨ ਨਿਸ਼ਿਦਿਨ ਗੁਣ ਗਾਵੇ

ਜੈ ਜੈ ਜੀ ਗਣਰਾਜ ਵਿਦਿਆਸੁਖਦਾਤਾ

ਧੰਨ ਤੁਹਾਰੋ ਦਰਸ਼ਨ ਮੇਰਾ ਮਨ ਰਮਤਾ

ਜੈ ਦੇਵ ਜੈ ਦੇਵ