ਚਾਣਕਿਆ ਨੀਤੀ : ਘਰ 'ਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਸੱਸ-ਨੂੰਹ ਦੀ ਤਕਰਾਰ, ਸੁਖੀ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਅਪਣਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ ਆਚਾਰੀਆ ਚਾਣਕਿਆ ਦੀ ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਨੀਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਪੈਸੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਸੱਸ-ਨੂੰਹ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਨੋਕ-ਝੋਕ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੱਸ ਅਤੇ ਨੂੰਹ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਸੋਚ, ਤਜਰਬੇ ਅਤੇ ਉਮੀਦਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀਆਂ ਹਨ।
Publish Date: Tue, 17 Nov 2026 10:00 AM (IST)
Updated Date: Tue, 17 Nov 2026 10:06 AM (IST)
ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਪੈਸੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਸੱਸ-ਨੂੰਹ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਨੋਕ-ਝੋਕ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੱਸ ਅਤੇ ਨੂੰਹ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਸੋਚ, ਤਜਰਬੇ ਅਤੇ ਉਮੀਦਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਕਈ ਵਾਰ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਗਲਤਫਹਿਮੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨਮੁਟਾਅ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਤਣਾਅ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਭੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਆਚਾਰੀਆ ਚਾਣਕਿਆ ਆਪਣੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਕੁਝ ਆਦਤਾਂ ਅਪਣਾ ਲੈਣ ਤਾਂ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਮਨਮੁਟਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਹਨ।
1. ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਾ ਦਿਓ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸੱਸ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਲੱਗੇ ਜਾਂ ਨੂੰਹ ਤੋਂ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਬਹਿਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿ ਕੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ।
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੁੜੱਤਣ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੱਸ-ਨੂੰਹ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਦੂਰੀ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ।
2. ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੋ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੱਸ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਨੂੰਹ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ, ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰੀਆ ਚਾਣਕਿਆ ਮੁਤਾਬਕ, ਸੱਸ ਨੂੰ ਨੂੰਹ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਹਰ ਗੱਲ ਥੋਪਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰਵਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਆਪਸੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
3. ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚੋ
ਘਰ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਜਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਨਾ ਬਣਾਓ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੇਕੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹੁਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਗਲਤਫਹਿਮੀਆਂ ਦੂਰ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੋਰ ਡੂੰਘੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਚਾਰੀਆ ਚਾਣਕਿਆ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੱਸ ਅਤੇ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪਸੀ ਮਤਭੇਦ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਸੁਲਝਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਲੜਾਈ-ਝਗੜੇ ਰਾਹੀਂ।
4. ਆਪਸੀ ਸਹਿਯੋਗ ਹੈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨਮੁਟਾਅ ਅਕਸਰ ਉਦੋਂ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ। ਘਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ, ਖਰਚਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੱਸ-ਨੂੰਹ ਵਿਚਾਲੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸੱਸ ਨੂੰ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਜੇ ਸੱਸ ਅਤੇ ਨੂੰਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨਗੀਆਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਲੜਾਈਆਂ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਆਚਾਰੀਆ ਚਾਣਕਿਆ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣ ਦੀ ਕਲਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸੱਸ-ਨੂੰਹ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਜ਼ਰੂਰੀ ਆਦਤਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬੇਦਾਅਵਾ: ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ, ਲਾਭ, ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ, ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ, ਪੰਚਾਂਗਾਂ, ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ, ਮਾਨਤਾਵਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ।