‘ਜੈ ਹਨੁਮਾਨ ਗਿਆਨ ਗੁਣ ਸਾਗਰ’... ਹਨੁਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚੌਪਈ ’ਚ ਛੁਪਿਆ ਹੈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਤਰ

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਗੋਸਵਾਮੀ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਰਚਿਤ ਹਨੂੰਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ (Hanuman Chalisa) ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਹਨੂੰਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦੇ ਡਰ, ਸੰਕਟ ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ’ਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਹਨੂੰਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦੀ ਹਰ ਚੌਪਈ ’ਚ ਕਈ ਰਹੱਸ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚੌਪਈ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਅਰਥ ਤੇ ਇਸ ’ਚ ਛੁਪੇ ਰਹੱਸ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ? ਆਓ, ਇਸ ਲੇਖ ’ਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੌਪਈ ਦਾ ਅਰਥ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ।

ਹਨੂੰਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚੌਪਈ

ਜੈ ਹਨੂੰਮਾਨ ਗਿਆਨ ਗੁਣ ਸਾਗਰ।

ਜੈ ਕਪੀਸ ਤਿਹੁੰ ਲੋਕ ਉਜਾਗਰ॥

ਹਨੂੰਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦੀ ਇਸ ਪਹਿਲੀ ਚੌਪਈ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਹੇ ਸ਼੍ਰੀ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ! ਤੁਹਾਡੀ ਜੈ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਗਿਆਨ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅਥਾਹ ਸਾਗਰ ਹੋ। ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ! ਤੁਹਾਡੀ ਜੈ ਹੋ। ਤੁਹਾਡਾ ਯਸ਼ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ’ਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਜੀਵਨ ਲਈ ਵੱਡੀ ਸਿੱਖਿਆ

ਹਨੂੰਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦੀ ਇਸ ਪਹਿਲੀ ਚੌਪਈ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਜੀਵਨ ’ਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਿੱਖ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਤਾਕਤ, ਅਹੁਦਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਨੂੰਮਾਨ ਜੀ ਵਾਂਗ ਨਿਮਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿ ਕੇ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਯਸ਼ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ’ਚ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਨੂੰਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚੌਪਈ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ ਲਾਭ

ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਨੂੰਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚੌਪਈ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ’ਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ’ਚ ਮਾਨ-ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਗਤ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਮਨ ਦਾ ਭਟਕਾਵਾ ਤੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਕਾਗਰਤਾ ਵਧਦੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਰੱਖੋ ਧਿਆਨ

• ਹਨੂੰਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੋ।
• ਪਾਠ ਦੌਰਾਨ ਮਨ ਨੂੰ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਨਾ ਭਟਕਣ ਦਿਓ। ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਧਿਆਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ’ਚ ਰੱਖੋ।
• ਹਨੁਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਨਾ ਕਰੋ।
• ਉਚਾਰਣ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਲਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਤੋਂ ਬਚੋ।
• ਪਾਠ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਜਾਂ ਪਾਠ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਸ-ਮਦਿਰਾ, ਲਸਣ-ਪਿਆਜ਼ ਤੇ ਤਾਮਸਿਕ ਭੋਜਨ ਦਾ ਸੇਵਨ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾ ਕਰੋ।

ਅਸਵੀਕਰਨ: ਇਸ ਲੇਖ ’ਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ/ਲਾਭ/ਸਲਾਹ ਤੇ ਕਥਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ ਇਸ ਲੇਖ ’ਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲੇਖ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ/ਜੋਤਿਸ਼ੀਆਂ/ਪੰਚਾਂਗ/ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ/ਮਾਨਤਾਵਾਂ/ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ/ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਮੰਨਣ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ।