ਕੀ ਪੀਰੀਅਡਜ਼ 'ਚ ਸਾਉਣ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਸਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ? ਜਾਣੋ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਿਯਮ ਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
ਸਾਉਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਵਿਆਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਅਣਵਿਆਹੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਆਮ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ: ਜੇਕਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮਾਹਵਾਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਵਰਤ ਤੋੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੀ ਇਸਨੂੰ ਕੁਝ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
Publish Date: Thu, 30 Jul 2026 11:04 AM (IST)
Updated Date: Thu, 30 Jul 2026 11:06 AM (IST)
ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਸਾਉਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਵਿਆਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਅਣਵਿਆਹੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਆਮ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ: ਜੇਕਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮਾਹਵਾਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਵਰਤ ਤੋੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੀ ਇਸਨੂੰ ਕੁਝ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਐਸਟ੍ਰੋਪੈਟਰੀ ਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਸ਼੍ਰੀ ਚੰਦਰੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਹਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਸਾਉਣ ਸੋਮਵਾਰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।" ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੂਜਾ ਸੰਬੰਧੀ ਕੁਝ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨਿਯਮ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਵਰਤ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਰਤ ਦਾ ਨਿਯਮ
ਵਰਤ ਨਾ ਤੋੜੋ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਉਣ ਸੋਮਵਾਰ ਦੇ ਵਰਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਣ ਲਿਆ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਜਾਂ ਪੰਜ ਸੋਮਵਾਰ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ—ਤਾਂ ਵਰਤ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਤੋੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਹਵਾਰੀ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪ੍ਰਣ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਵਰਤ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਲਾਭ ਘੱਟ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮਾਨਸਿਕ ਵਰਤ ਰੱਖੋ ਤੁਸੀਂ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖੋ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਵਰਤ ਸਰੀਰਕ ਵਰਤ ਵਾਂਗ ਹੀ ਫਲਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਖ ਨਿਯਮ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ 'ਚ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਪੂਜਾ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਨੁਕਤਿਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ :-
ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਚੋ : ਪੀਰੀਅਡਜ਼ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ, ਪੂਜਾ ਸਮੱਗਰੀ, ਪਾਣੀ, ਦੀਵਾ ਜਾਂ ਮੰਦਰ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖੋ।
ਮਾਨਸਿਕ ਜਾਪ ਕਰੋ : ਤੁਸੀਂ ਪੂਜਾ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਬੈਠ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪਚਾਪ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਓਮ ਨਮਹ ਸ਼ਿਵਾਏ" ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨਾ, ਸ਼ਿਵ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ, ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਸਤੂਤੀ ਕਰਨਾ ਆਦਰਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸਬੰਧ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਕਰਵਾਓ ਪੂਜਾ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਜਲਾਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਕੰਮ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਤੋਂ ਕਰਵਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹੋ। ਪਤੀ, ਭੈਣ, ਮਾਂ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਤੁਹਾਡੀ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਕੋਲ ਬੈਠ ਕੇ ਮਾਨਸਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ।
ਵਰਤ ਕਥਾ ਸੁਣਨਾ : ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਨਾ ਵਰਜਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਬੈਠ ਕੇ, ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਜਾਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਸਾਉਣ ਸੋਮਵਾਰ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਵਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲਾਂ
1. ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਦਾ ਪੂਰਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਠੀਕ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਉਪਵਾਸ ਨਾ ਰੱਖੋ।
2. ਮਨ 'ਚ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਪਰਾਧ ਬੋਧ ਨਾ ਰੱਖੋ। ਭਗਵਾਨ ਭਾਵ ਦੇ ਭੁੱਖੇ ਹਨ, ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਨਹੀਂ।
3. ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਅਸਹਿਜ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋ ਤਾਂ ਉਸ ਦਿਨ ਸਿਰਫ਼ ਫਲਾਹਾਰ ਲੈ ਕੇ ਮਾਨਸਿਕ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
4. ਅੰਤ 'ਚ ਪੰਡਿਤ ਸ਼੍ਰੀ ਚੰਦਰੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ਰਧਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪੂਜਾ ਹੈ। ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ 'ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਹਰ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।