ਕੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਜਲ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਹੈ? ਜੋਤਿਸ਼ 'ਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਨਿਯਮ

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਤੁਸੀਂ ਘਰ ’ਚ ਵੱਡੇ-ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰਦੇ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ? ਦਰਅਸਲ, ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ’ਚ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪਿਆਸ ਬੁਝਾਉਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਧਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੱਤ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਦੇ ਵੀ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਨਿਯਮ ਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਆਓ ਇਸ ਲੇਖ ’ਚ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਬੈਠ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ

ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ’ਚ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਜੀਵਨਦਾਤਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ’ਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜੋ ਨਿਯਮ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਣੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਹੀ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭੱਜਦੇ-ਦੌੜਦੇ ਜਾਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਜਲ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਤੇ ਮਨ ਦੋਵਾਂ ’ਚ ਸਥਿਰਤਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਜਲ ਤੱਤ ਦਾ ਸਹੀ ਸੰਤੁਲਨ

ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਹਰ ਕੋਈ ਜਾਣੂ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਜਲ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰ ਜਲ ਤੱਤ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਠੀਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਜੋ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂ ਤੁਰਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ’ਚ ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਚੰਚਲਤਾ ਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਬਾਰੇ ਆਯੁਰਵੇਦ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?

ਆਯੁਰਵੇਦ ’ਚ ਵੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਣੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੁੱਟ-ਘੁੱਟ ਕਰਕੇ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਗੋਡਿਆਂ ਜਾਂ ਜੋੜਾਂ ’ਚ ਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਆਂਤਾਂ ਤੇ ਗੁਰਦਿਆਂ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਧੁਨਿਕ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਤੇ ਸੰਯਮਿਤ ਆਦਤ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।

ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ?

ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਸਮੇਂ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਬੈਠ ਜਾਣਾ ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੁੱਟ ਲੈ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਆਦਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡੀ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।