ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ ਦੌਰਾਨ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖੁਆਉਣ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹੋ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ? ਤਾਂ ਬਦਲ ਲਓ ਇਹ ਆਦਤ ਹਰ ਸਾਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਸਾਲ ਵੀ ਅੱਸੂ ਦੇ ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਅਤੇ ਨੌਮੀ ਤਿਥੀ ਮੌਕੇ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਮੰਨ ਕੇ ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਾਲ ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ ਲਈ ਅਸ਼ਟਮੀ ਤਿਥੀ 18 ਅਕਤੂਬਰ 2026, ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਨੌਮੀ ਤਿਥੀ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਯਾਨੀ 19 ਅਕਤੂਬਰ, ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਹੈ। ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ ਦੌਰਾਨ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਮੰਨ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਲਵਾ, ਪੂਰੀ ਤੇ ਛੋਲਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਖੁਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Publish Date: Sat, 17 Oct 2026 01:12 PM (IST)
Updated Date: Sat, 17 Oct 2026 01:14 PM (IST)
ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਹਰ ਸਾਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਸਾਲ ਵੀ ਅੱਸੂ ਦੇ ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਅਤੇ ਨੌਮੀ ਤਿਥੀ ਮੌਕੇ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਮੰਨ ਕੇ ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਾਲ ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ ਲਈ ਅਸ਼ਟਮੀ ਤਿਥੀ 18 ਅਕਤੂਬਰ 2026, ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਨੌਮੀ ਤਿਥੀ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਯਾਨੀ 19 ਅਕਤੂਬਰ, ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਹੈ। ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ ਦੌਰਾਨ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਮੰਨ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਲਵਾ, ਪੂਰੀ ਤੇ ਛੋਲਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਖੁਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਪਰੋਸਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪਲਾਸਟਿਕ ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੀ ਧਾਰਮਿਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ ਦੌਰਾਨ ਆਕਰਸ਼ਕ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਖੁਆਉਣਾ ਸਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ।
ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ ਦੌਰਾਨ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਖੁਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਬਾਲ ਰੂਪ ਮੰਨ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਕਰਸ਼ਕ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਅਤੇ ਡੱਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖੁਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਜਾਂ ਧਾਤ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹਿੰਦੂ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿੱਤਲ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਈ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦਦੇ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਟੀਲ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖੁਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਸਗੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਫ਼ ਧਾਤ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਿਲਕੁਲ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੋ ਭਾਵਨਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬੱਚੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ, ਸਗੋਂ ਬਾਲਿਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸ਼ੁੱਧ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਦੇਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਪਲੇਟ ਵਿੱਚ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖੁਆਉਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਭੋਜਨ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਨਿਆ ਪੂਜਨ ਦੌਰਾਨ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਖੁਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਖੁਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ ਦੌਰਾਨ ਜੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿੱਤਲ ਦੀ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਪਰੋਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਟੀਲ ਦੀ ਥਾਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁੱਧ, ਸਗੋਂ ਸਿਹਤ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਢੁਕਵਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਕੰਨਿਆ ਪੂਜਨ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਸਿਰਫ਼ ਪੇਟ ਭਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵੀ ਹੈ।
Disclaimer:ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ, ਲਾਭ, ਸਲਾਹਾਂ ਅਤੇ ਕਥਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ, ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ, ਪੰਚਾਂਗਾਂ, ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ, ਮਾਨਤਾਵਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਪੱਕੇ ਦਾਅਵੇ ਵਜੋਂ ਨਾ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ।