ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਰਾਤ ਕਿਉਂ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਘਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ਾ? ਜਾਣੋ ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇਹ ਖਾਸ ਰਾਜ਼ ਦੀਵਾਲੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖਾਸ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਰੌਸ਼ਨੀ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸੁੱਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੀਵਾਲੀ ਇਸ ਸਾਲ 8 ਨਵੰਬਰ 2026, ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
Publish Date: Thu, 05 Nov 2026 11:05 AM (IST)
Updated Date: Thu, 05 Nov 2026 11:07 AM (IST)
ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਦੀਵਾਲੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖਾਸ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਰੌਸ਼ਨੀ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸੁੱਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੀਵਾਲੀ ਇਸ ਸਾਲ 8 ਨਵੰਬਰ 2026, ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਦਿਨ ਘਰ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਨੂੰ ਦੀਵਿਆਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਕੋਨਾ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰਹੇ ਅਤੇ ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਸਜਾਵਟੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਦੀਵੇ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਦੀਵਾਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਕਈ ਲੋਕ ਰਾਤ ਭਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਆਖ਼ਰ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਪਿੱਛੇ ਕੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ? ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਰਾਤ ਘਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਕਿਉਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਐਸਟ੍ਰੋਪਤਰੀ ਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਚੰਦਰਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਮੁਤਾਬਕ ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਰਾਤ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਕਾਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨਿਸ਼ੀਥ ਕਾਲ ਤੱਕ ਘਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖਣ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ 1. ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਆਗਮਨ: ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਰਾਤ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਕੁਬੇਰ ਮਹਾਰਾਜ ਧਰਤੀ ਲੋਕ 'ਤੇ ਭ੍ਰਮਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ, ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਜਗਮਗਾਉਂਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਘਰ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
2. ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼: ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਘਰ ਦਾ 'ਮੁੱਖ' ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਜਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਘਿਓ ਦੇ ਦੀਵੇ ਜਗਾ ਕੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਿੱਧੀ-ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ-ਲਾਭ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3. ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ: ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੱਕ ਘਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਅੰਸ਼ਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣ ਦਾ ਨਿਯਮ ਅਖੰਡ ਦੀਵੇ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ:- ਦੇਰ ਰਾਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਜਦੋਂ ਘਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਚੌਖਟ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਖੰਡ ਦੀਵਾ ਜਗਦਾ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਾ ਮਹੱਤਵ:- ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਬਣੀ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।
Disclaimer: ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ, ਲਾਭ, ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਕਥਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ, ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ, ਪੰਚਾਂਗਾਂ, ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ, ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ।