- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਚਾਣਕਯ ਨੀਤੀ' ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲਿਖਤ ਹੈ ਜੋ ਜੀਵਨ, ਰਾਜਨੀਤੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ, ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਚਾਣਕਿਆ ਨੀਤੀ ਅੱਜ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ’ਚ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਕੋਈ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਵੇਂ ਹੁਨਰ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਰਹਿਣ ਲਈ ਸਫਲ ਹੋਣ ਲਈ ਹਰ ਸੰਭਵ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਅਜਿਹੇ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਉਸ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸਦੀ ਅਸੀਂ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਮਝਿਆ ਹੈ? ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਹੀ ਰਣਨੀਤੀ ਅਪਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਚਾਰੀਆ ਚਾਣਕਿਆ ਨੇ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਕੁਝ "ਕੌੜੇ" (ਅਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਪਰ ਜ਼ਰੂਰੀ) ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਜੋ ਅੱਜ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੁਕਵੇਂ ਹਨ। ਆਓ ਆਪਾਂ ਆਚਾਰੀਆ ਚਾਣਕਿਆ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰੀਏ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਅਤੇ ਕੰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਚਾਣਕਿਆ ਨੀਤੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਇਹ ਆਇਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ:
*ਤਦਹਮ ਸੰਪ੍ਰਵਾਕਸ਼ਯਾਮਿ ਲੋਕਾਨਮ ਹਿਤਕਮਯ,*
*ਯੇਨ ਵਿਗਿਆਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਰਵਜਨਾਤਮ ਪ੍ਰਪਦਯਤੇ।*
ਅਰਥ: ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਡੂੰਘੇ ਭੇਦਾਂ (ਰਾਜਨੀਤਿਕ/ਰਣਨੀਤੀ ਦੇ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸਰਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਚਾਣਕਿਆ ਨੀਤੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਨਿਯਮ
*ਮਨਸਾ ਚਿੰਤਾਤਿਤਮ ਕਾਰਜਮ ਵਾਚ ਨੈਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯੇਤ,*
*ਮੰਤਰੇਣ ਰਕਸ਼ਯੇਦ ਗੁਧਮ ਕਰਯੇ ਚਾਪੀ ਨਿਯੋਜਯੇਤ।*
ਅਰਥ: ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚੇ ਹੋਏ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਣ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਸ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਉਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
*ਇੰਦਰਿਆਣੀ ਚ ਸੰਯਮਯ ਬਕਵਤ ਪੰਡਿਤੋ ਨਰਹ,*
*ਦੇਸ਼-ਕਲਾ-ਬਲਮ ਗਿਆਨਵ ਸਰਵਕਾਰਿਆਣੀ ਸਾਧਨੇਤ।*
ਅਰਥ: ਇੱਕ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਕੇ ਤੇ ਇੱਕ ਬਗਲੇ ਵਾਂਗ ਕੇਂਦਰਿਤ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜ ਪੂਰੇ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। "ਉਹ ਘਟੀਆ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਭੇਦ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸੱਪ ਕੀੜੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।"
ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ’ਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
'ਚਾਣਕਯ ਨੀਤੀ' ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲਿਖਤ ਹੈ ਜੋ ਜੀਵਨ, ਰਾਜਨੀਤੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ, ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਚਾਰੀਆ ਚਾਣਕਯ ਨੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਪਹਿਲੂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਕਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ’ਚ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਕਿ ਅੱਜ ਹੈ।
ਬੇਦਾਅਵਾ
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ, ਲਾਭ, ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਕਥਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਮੀਡੀਆ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੋਤਸ਼ੀ, ਪੰਚਨਾਮੇ, ਪ੍ਰਵਚਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲੇਖ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਸੱਚ ਜਾਂ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਦਾਅਵੇ ਵਜੋਂ ਨਾ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਖੁਦ ਲੈਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਮੀਡੀਆ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ।