- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਭਾਰਤ ਦੇ 5 ਅਜਿਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਲ, ਜਿੱਥੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਦੇ ਹਰ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕ ਟੇਕਦੇ ਹਨ ਮੱਥਾ
ਭਾਰਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਏਕਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਹਿੰਦੂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮੰਦਰਾਂ 'ਚ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਮਸਜਿਦ, ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ, ਇਸਾਈ ਧਰਮ 'ਚ ਆਸਥਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਚਰਚ ਅਤੇ ਜੈਨ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕ ਜੈਨ ਮੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਭਾਰਤ 'ਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਲ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਸੀ ਸਦਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਿੰਨਤ ਵੀ ਮੰਗਦੇ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਲਾਂ ਬਾਰੇ।
Posted By Sunita
Publish Date: Sun, 23 Aug 2026 03:36 PM (IST)
Updated Date: Sun, 23 Aug 2026 03:38 PM (IST)
ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਰਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਏਕਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਹਿੰਦੂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮੰਦਰਾਂ 'ਚ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਮਸਜਿਦ, ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ, ਇਸਾਈ ਧਰਮ 'ਚ ਆਸਥਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਚਰਚ ਅਤੇ ਜੈਨ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕ ਜੈਨ ਮੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਭਾਰਤ 'ਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਲ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਸੀ ਸਦਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਿੰਨਤ ਵੀ ਮੰਗਦੇ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਲਾਂ ਬਾਰੇ।
1. ਅਜਮੇਰ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦਰਗਾਹ
ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਅਜਮੇਰ 'ਚ ਅਜਮੇਰ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ ਖਵਾਜਾ ਮੋਈਨੁਦੀਨ ਚਿਸ਼ਤੀ ਦਾ ਤੀਰਥ ਸਥਲ ਹੈ। ਖਵਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਇਸ ਦਰਗਾਹ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ, ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਆਸਥਾਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦਰਗਾਹ 'ਚ ਅੰਦਰ ਜਾਣ 'ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਕਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਵਿਹੜੇ 'ਚ ਸੰਤ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਗਾਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਬਲਕਿ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਸਥਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਿੰਨਤ ਦਾ ਧਾਗਾ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
2. ਸ਼ਿਰਡੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਮੰਦਰ
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸ਼ਿਰਡੀ 'ਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਸ਼ਿਰਡੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦਾ ਮੰਦਰ, ਜਿੱਥੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਲੋਕ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਨ 1858 'ਚ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਸ਼ਿਰਡੀ ਆਏ ਸਨ। ਬਾਬਾ ਦਾ ਧਰਮ, ਜਾਤੀ, ਪੰਥ, ਮੂਲ ਅਤੇ ਨਾਮ ਅੱਜ ਵੀ ਰਹੱਸ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬਾਬਾ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਸ਼ਰਧਾ, ਸਬੂਰੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਅੰਤਰ-ਧਾਰਮਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ, ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ 'ਸਭ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਇੱਕ ਹੈ' 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਸੰਤ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਹਰੇਕ ਧਰਮ (ਹਿੰਦੂ, ਮੁਸਲਮਾਨ, ਸਿੱਖ, ਇਸਾਈ) ਦੇ ਲੋਕ ਬਾਬਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿੰਨਤ ਮੰਗਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
3. ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 'ਚ ਸਥਿਤ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ (ਸਵਰਨ ਮੰਦਰ) ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਲ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਭਾਈਚਾਰੇ, ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਮਾਨਵਤਾ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਸਵਰਨ ਮੰਦਰ ਹਰੇਕ ਜਾਤੀ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਨਸਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚਾਹੇ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਸਿੱਖ ਹੋ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਧਰਮ ਤੋਂ ਆਏ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਇੱਥੇ ਸਮਾਨ ਰੂਪ 'ਚ ਸਵਾਗਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੰਦਰ 'ਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ੁਲਕ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
4. ਵੇਲੰਕੰਨੀ ਚਰਚ
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ 'ਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਵੇਲੰਕੰਨੀ ਚਰਚ, ਜੋ ਮਾਤਾ ਵੇਲੰਕੰਨੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਚਰਚ 'ਚ ਇਸਾਈ ਧਰਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੋਕ ਵੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਲਈ ਮਿੰਨਤ ਮੰਗਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ 'ਅਵਰ ਲੇਡੀ ਆਫ਼ ਗੁਡ ਹੈਲਥ' ਦੇ ਉਤਸਵ ਸਮੇਂ ਇੱਥੇ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
5. ਹਾਜੀ ਅਲੀ ਦਰਗਾਹ
ਮੁੰਬਈ 'ਚ ਵਰਲੀ ਤੱਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਦੀਪ 'ਤੇ ਹਾਜੀ ਅਲੀ ਦਰਗਾਹ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਅਤੇ ਦਰਗਾਹ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁਰਾਦਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
Disclaimer: ਇਸ ਲੇਖ 'ਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਲੇਖ 'ਚ ਮੌਜੂਦ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਰੋਧ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਨਾ ਮੰਨਣ।