- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਰਾਮਾਇਣ ਕਾਲ ਦੇ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਪਾਤਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸ਼ਾਇਦ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਦੇ 14 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਨਵਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਵੀ ਕਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਲੋਕ ਅੱਜ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਰਾਮਾਇਣ ਕਾਲ ਦੇ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਪਾਤਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸ਼ਾਇਦ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਦੇ 14 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਨਵਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਵੀ ਕਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਲੋਕ ਅੱਜ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਸਤਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਨਵਾਸ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਔਖੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਕਦੇ ਮੈਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।
ਆਖ਼ਰ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਸ਼ਟ ਸਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਕਿਵੇਂ ਸਾਫ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ? ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਮਾਤਾ ਅਨੁਸੂਯਾ ਦੇ ਤਪੋਬਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਦਿਵਯ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦੀ ਕਥਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ।
ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ, ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਪਹੁੰਚੇ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤਰੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ
ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਬਨਵਾਸ ਲਈ ਨਿਕਲੇ ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਨੇ ਮਹਿਲ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਤਿਆਗ ਕੇ ਸਾਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਏ। ਬਨਵਾਸ ਦੌਰਾਨ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ, ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕਈ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਏ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤਰੀ ਦਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਕਈ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਾਤਾ ਅਨੁਸੂਯਾ ਨੇ ਵੀ ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਵਯ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਮਾਤਾ ਅਨੁਸੂਯਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਪ, ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਧਰਮ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੰਪਤੀ ਜੀਵਨ, ਸਬਰ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਧਰਮ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਿਆ।
ਮਾਤਾ ਅਨੁਸੂਯਾ ਨੇ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਦਿਵਯ ਵਸਤ੍ਰ
ਮਾਤਾ ਅਨੁਸੂਯਾ ਵੱਲੋਂ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਦਿਵਯ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਮੈਲੇ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵੇਂ ਵਰਗੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਵਸਤ੍ਰ ਮਾਤਾ ਅਨੁਸੂਯਾ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਅਗਨੀਦੇਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਪੋਬਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਉਸ ਦਿਵਯ ਸਾੜੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਕਦੇ ਪੁਰਾਣੀ ਜਾਂ ਮੈਲੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ’ਤੇ ਕੋਈ ਦਾਗ਼ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਵਯ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀਦੇਵ ਦਾ ਤੇਜ ਸਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਵਰਣਨ
ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੁੱਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਸਰਗ 118 ਦੇ ਸ਼ਲੋਕ 18 ਤੋਂ 21 ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 18:
इदं दिव्यं वरं माल्यं वस्त्रमाभरणानि च।
अङ्गरागं च वैदेहि महार्हं चानुलेपनम्॥
ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਅਰਥ: ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਦਿਵਯ ਮਾਲਾ, ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਿਣੇ, ਅੰਗਰਾਗ ਅਰਥਾਤ ਸੁਗੰਧਿਤ ਉਬਟਨ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਚੰਦਨ ਆਦਿ ਦੇ ਲੇਪ ਭੇਟ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।
ਸ਼ਲੋਕ 19:
मया दत्तमिदं सीते तव गात्राणि शोभयेत्।
अनुरूपमसंक्लिष्टं नित्यमेव भविष्यति॥
ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਅਰਥ: ਹੇ ਸੀਤੇ! ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਹ ਦਿਵਯ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾਉਣਗੇ। ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੇ ਅਨੁਕੂਲ ਰਹਿਣਗੇ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਮੈਲੇ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ।
ਸ਼ਲੋਕ 20:
अङ्गरागेण दिव्येन लिप्ताङ्गी जनकात्मजे।
शोभयिष्यसि भर्तारं यथा श्रीर्विष्णुमव्ययम्॥
ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਅਰਥ: ਹੇ ਜਨਕਨੰਦਨੀ ਸੀਤਾ! ਇਸ ਦਿਵਯ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਉਬਟਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ’ਤੇ ਲਗਾ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਾਓਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਲੋਕ 21:
सा वस्त्रमङ्गरागं च भूषणानि स्रजस्तथा।
मैथिली प्रतिजग्राह प्रीतिदानमनुत्तमम्॥
ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਅਰਥ: ਮੈਥਿਲੀ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੇ ਮਾਤਾ ਅਨੁਸੂਯਾ ਵੱਲੋਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਉੱਤਮ ਵਸਤ੍ਰਾਂ, ਅੰਗਰਾਗ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਵਯ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਬਨਵਾਸ ਦੌਰਾਨ ਮਾਤਾ ਅਨੁਸੂਯਾ ਨੇ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੇ ਸਨ।
Disclaimer: ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ, ਲਾਭ, ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਕਥਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ, ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ, ਪੰਚਾਂਗਾਂ, ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ, ਮਾਨਤਾਵਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਦੈਨਿਕ ਜਾਗਰਣ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ।