ਕਦੇ ਸੁਣੇ ਮਿਹਣੇ, ਅੱਜ 80 ਲੱਖ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ! ਜਾਣੋ 12ਵੀਂ ਪਾਸ ਮੋਗਾ ਦੀ ਮਨਦੀਪ ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲੀ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ

ਅਨਾਜ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵੀ ਉਗਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਪੂਰੇ ਸੰਘਰਸ਼ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਪੂਰਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ। ਗੱਲ ਹੈ ਤਲਵੰਡੀ ਮਾਲੀਆ ਪਿੰਡ ਦੀ 40 ਸਾਲਾ ਮਨਦੀਪ ਕੌਰ ਖਹਿਰਾ ਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਅੱਜ ਤਿੰਨ ਟਰੈਕਟਰ, ਸੱਤ ਟਰੈਕਟਰ ਟਰਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਔਜ਼ਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ’ਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 30 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

Posted By Anuradha Bains

Publish Date: Mon, 07 Sep 2026 04:24 PM (IST)

Updated Date: Mon, 07 Sep 2026 04:28 PM (IST)

ਕਦੇ ਸੁਣੇ ਮਿਹਣੇ, ਅੱਜ 80 ਲੱਖ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ! ਜਾਣੋ 12ਵੀਂ ਪਾਸ ਮੋਗਾ ਦੀ ਮਨਦੀਪ ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲੀ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ

ਰਾਜੇਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ, ਮੋਗਾ | ਮੋਗਾ ਦੇ ਤਲਵੰਡੀ ਮਾਲੀਆ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਜੋਖਮ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਦਿਖਾ ਕੇ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੁਣ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਹੈ। ਅੱਧਾ ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮਾਲਕ ਇਸ ਔਰਤ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ 40 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਠੇਕੇ (ਕਿਰਾਏ) 'ਤੇ ਲਈ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ’ਚ ਇੰਨੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਸਾਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 75 ਤੋਂ 80 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਖੇਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ ਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਧਾ ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਖੇਤੀ ਕਰਕੇ ਜਿਵੇਂ-ਤਿਵੇਂ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਘਰ ਦੇ ਖਰਚੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਸਕਣ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਰੇਤਾ ਢੋਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਠੇਕੇ 'ਤੇ ਲਈ ਖੇਤੀ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ

ਮਨਦੀਪ ਕੌਰ ਖ਼ੁਦ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਮੁਕਾਮ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਠੇਕੇ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਲੈ ਕੇ ਖੇਤੀ ਕਰਨਗੇ। ਇਰਾਦਾ ਤਾਂ ਕਰ ਲਿਆ ਪਰ ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਸਾਨ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਖ਼ੁਦ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਫ਼ਸਲ ਕਿਸੇ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਠੇਕਾ ਵਸੂਲਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇ 'ਚ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਰ ਬੀਘਾ ਜ਼ਮੀਨ ਮਿਲੀ, ਫਿਰ 8 ਬੀਘਾ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਦੋਂ ਕੰਮ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਵਧ ਗਿਆ।

ਖ਼ੁਦ ਖੇਤਾਂ 'ਚ ਉੱਤਰੀ ਮਨਦੀਪ

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮਨਦੀਪ ਨੇ ਵੀ ਲੱਕ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਖੇਤਾਂ 'ਚ ਉਤਰ ਗਈ। ਵੀਹ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੌਸਲਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਸੀ ਪਰ ਮਿਹਣੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਨ। ਇੱਕ ਔਰਤ ਦਾ ਖੇਤਾਂ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਉਂਦਾ। ਮਨਦੀਪ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਪੱਕਾ ਸੀ। ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਰਹੀ।

ਅੱਜ ਉਸ ਕੋਲ 40 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਠੇਕੇ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਜ਼ਮੀਨ ਆਪਣੀ ਵੀ ਹੈ। ਸਾਲ ਭਰ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਪਗ 28 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਠੇਕਾ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਪਗ 24 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਖੇਤੀ ਦੇ ਹੋਰ ਖਰਚਿਆਂ 'ਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਪੈਸਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਜੇਬ 'ਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਖੇਤੀ 'ਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਸੰਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟਰੈਕਟਰ ਟਰਾਲੀਆਂ ਰੇਤਾ ਢੋਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਉਹ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਔਜ਼ਾਰ ਵੀ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਭ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਪੱਕਾ ਮਕਾਨ ਹੈ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੰਦਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੈੱਡ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਜੇਬ 'ਚ ਪੈਸੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖੇਤਾਂ 'ਚ ਫ਼ਸਲ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਚੋ ਕੇ ਵੇਚਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਇਸ ਜੋੜੇ ਦਾ ਇੱਕੋ ਸੁਪਨਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਹੋਵੇ।

ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਨਾਲ ਆਇਆ ਕਮਾਈ ਦਾ ਬਹਾਅ

ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕ ਝੋਨੇ ਅਤੇ ਕਣਕ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਹੀ ਬੀਜਦੇ ਹਨ। 12ਵੀਂ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹੀ ਮਨਦੀਪ ਨੇ ਇਸ 'ਚ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਡੇਢ ਤੋਂ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਨਕਦ ਫ਼ਸਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਰਦੀਆਂ 'ਚ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਆਲੂ, ਮੂਲੀ, ਗਾਜਰ, ਗੋਭੀ ਅਤੇ ਚੁਕੰਦਰ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਿੱਧੀਆਂ ਮੰਡੀ 'ਚ ਵਿਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਕਣਕ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦਾ ਰਕਬਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਝੋਨੇ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ 'ਚ ਮੱਕੀ, ਮੂੰਗੀ ਅਤੇ ਘੱਟ ਸਮੇਂ 'ਚ ਪੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਝੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਨਦੀਪ ਕੌਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਫ਼ਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ (ਫ਼ਸਲਾਂ 'ਚ ਬਦਲਾਅ) ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਅਹਿਮ ਰੋਲ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਜਗਦੀਪ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਖ਼ੁਦ ਵੀ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਅੱਜ ਜੋ ਵੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ 'ਚ ਮਨਦੀਪ ਕੌਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਖੇਤੀ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੇ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੀ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਸ 'ਚ ਨਵੇਂ ਤਜ਼ੁਰਬੇ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਵੀ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।"