ਕੇਵੀਕੇ ਮਾਨਸਾ ਵੱਲੋਂ ਪੀਏਯੂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪਸਾਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਹਾਰਕ ਤਜਰਬਾ ਦਿੱਤਾ

ਪੱਤਰ ਪ੍ਰੇਰਕ ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਮਾਨਸਾ ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਪੀਏਯੂ)-ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ (ਕੇਵੀਕੇ), ਮਾਨਸਾ ਵੱਲੋਂ ਬੀਐਸਸੀ (ਐਗਰੀਕਲਚਰ) ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਰੂਰਲ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਵਰਕ ਐਕਸਪੀਰੀਅੰਸ ਕੋਰਸ ਤਹਿਤ ਇਕ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਡਾ. ਅਜੀਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ, ਸਹਿਯੋਗੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਡਾ. ਤੇਜਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸਰਾ, ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (ਸਬਜ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ) ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੇਵੀਕੇ ਦੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਸਾਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਰਵੇਖਣਾਂ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਅਤੇ ਮੰਡੀਆਂ ਦੀ ਫੇਰੀ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰਕ ਤਜਰਬਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਕੇਵੀਕੇ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਤੇ ਪਸਾਰ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਫੀਲਡ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਅਨੁਭਵ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਝੱਲੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚਾਲੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਸਮਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਵਿਜ਼ਿਟ ਦੌਰੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਕੇਵੀਕੇ ਮਾਨਸਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡ ਖੜਕਵਾਲਾ ਦੇ ਮਲਕੀਤ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਫਲ ਸਬਜ਼ੀ ਨਰਸਰੀ ਅਤੇ ਬੀਜ ਉਤਪਾਦਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਕੋਟੜਾ ਦੇ ਸੁਖਕਰਮਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢਾਂਚਿਆਂ ਵਾਲੇ ਖੇਤਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਦੋਵਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਪਿਆਜ਼ ਦੇ ਬੀਜ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਖੀਰਾ, ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਟਮਾਟਰ ਵਰਗੀਆਂ ਉੱਚ-ਮੁੱਲ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਪੌਲੀਹਾਊਸ ਅਤੇ ਨੈੱਟ ਹਾਊਸ ਵਿਚ ਉਗਾਉਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਨਰਸਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਬੀਜ ਉਤਪਾਦਨ ਤਕਨੀਕਾਂ, ਪੌਲੀਹਾਊਸ/ਨੈੱਟ ਹਾਊਸ ਦੀਆਂ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕਟਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤੀ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਫ਼ਾਇਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੇ.ਵੀ.ਕੇ. ਮਾਨਸਾ ਵਿਖੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਯੂਨਿਟਾਂ ਅਤੇ ਬੀਜ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ, ਉੱਦਮਿਤਾ, ਐਗਰੀ-ਬਿਜ਼ਨਸ, ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਕੈਰੀਅਰ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੇ ਰੂਰਲ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਵਰਕ ਐਕਸਪੀਰੀਅੰਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼—ਕਲਾਸਰੂਮ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅਸਲ ਖੇਤੀ ਅਨੁਭਵ ਵਿਚਾਲੇ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪਹੁੰਚ, ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਉੱਦਮੀ ਸੋਚ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ। ਕੇ.ਵੀ.ਕੇ. ਵਿਖੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਨੁਭਵ-ਆਧਾਰਿਤ ਸਿੱਖਿਆ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵੱਲ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ।