AI ਮਾਡਲ ਨਾਲ ਹੁਣ ਮੌਸਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ, ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਕਰ ਰਿਹਾ AI ਮਾਡਲ ਦਾ ਟ੍ਰਾਇਲ
ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਰੋਜ਼ਮਰ੍ਹਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ’ਤੇ ਮੌਸਮ ਦਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮੌਸਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਟੀਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਹੁਣ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਮੌਸਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਏਆਈ ਮਾਡਲ ਦਾ ਟ੍ਰਾਇਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Publish Date: Mon, 03 Aug 2026 12:47 PM (IST)
Updated Date: Mon, 03 Aug 2026 12:50 PM (IST)
ਮੋਹਿਤ ਪਾਂਡੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ। ਮੀਂਹ ਪਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਗਰਮੀ ਕਿੰਨੀ ਪਵੇਗੀ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਕਦੋਂ ਬਦਲੇਗਾ... ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਹੁਣ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸੀ (ਏਆਈ) ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੁਖ਼ਤਾ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਰੋਜ਼ਮਰ੍ਹਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ’ਤੇ ਮੌਸਮ ਦਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮੌਸਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਟੀਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਹੁਣ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਮੌਸਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਏਆਈ ਮਾਡਲ ਦਾ ਟ੍ਰਾਇਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਕੇਂਦਰ ਵੱਲੋਂ ਏਆਈ ਆਧਾਰਿਤ ਮਾਡਲ ਦੀ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਪਰਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਮੌਸਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਉਣ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਏਆਈ ਮਾਡਲ ਮੌਸਮ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਲਾਉਣ ਵਿਚ ਕਿੰਨਾ ਕਾਰਗਰ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼ਿਵੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਏਆਈ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਮੌਸਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਲਾਉਣ ਲਈ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਏਆਈ ਮਾਡਲ ਦਾ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅਗਲੇ ਕਦਮ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗਰਮੀ ਤੱਕ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੋਵੇਗਾ ਬਿਹਤਰ
ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਅਸਰ ਅਕਸਰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੁਝੇਵਿਆਂ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਬਰਸਾਤ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਬੋਈ, ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਕੱਟਾਈ ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੈਸਲੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਪੂਰਵਾਨੁਮਾਨ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੇਜ਼ ਗਰਮੀ, ਤਾਪਮਾਨ ਵਿਚ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੌਸਮੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਏਆਈ ਮਾਡਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਬਰਸਾਤ, ਤਾਪਮਾਨ ਵਿਚ ਬਦਲਾਅ, ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਪੂਰਵਾਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਉਪਲੱਬਧ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਟੀਕ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਨਾਲ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ ਫਾਇਦਾ
ਜੇਕਰ ਏਆਈ ਮਾਡਲ ਦਾ ਟ੍ਰਾਇਲ ਸਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਉਮੀਦਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਮੌਸਮ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮੌਸਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸਟੀਕਤਾ ਨਾਲ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਨ ਵਿਚ ਮਦਦ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਫਾਇਦਾ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੌਸਮ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਵੇਲੇ ਏਆਈ ਮਾਡਲ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੇ ਪੜਾਅ ਵਿਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਬਾਰੇ ਅਗਲੀ ਯੋਜਨਾ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।