ਨਾ ਘਰ ਟੁੱਟਣਗੇ, ਨਾ ਸੀਵਰੇਜ ਦਾ ਝੰਝਟ! ਡ੍ਰੇਨ ’ਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਪਾ ਕੇ ਸਾਫ਼ ਹੋਵੇਗਾ ਸੀਵਰੇਜ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਲੱਭਿਆ ਹੱਲ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਫੈਦਾਂ ਪਿੰਡ ’ਚ ਸੀਵਰੇਜ ਨੂੰ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਪਾ ਕੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਰੀਬ 300 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ‘ਇਨ-ਸੀਟੂ’ ਤਕਨੀਕ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਗੰਦੇ ਨਾਲੇ ’ਚ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੂਖਮ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰੇਗੀ ਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਘਟਾਏਗੀ।
Publish Date: Fri, 25 Sep 2026 02:00 PM (IST)
Updated Date: Fri, 25 Sep 2026 02:12 PM (IST)
ਜਾਗਰਣ ਸੰਵਾਦਦਾਤਾ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਫੈਦਾਂ ਪਿੰਡ ’ਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਗੰਦੇ ਨਾਲੇ (ਡ੍ਰੇਨ) ’ਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੈਕਟੀਰੀਆ (ਮਾਈਕ੍ਰੋਬੀਅਲ ਕਨਸੋਰਟੀਅਮ) ਪਾ ਕੇ ਹੀ ਸੀਵਰੇਜ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਰੀਬ 300 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਸੰਕਟਮੋਚਕ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਆਸ਼ਿਆਨਾ ਖੋਹੇ ਜਾਣ ਦਾ ਡਰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਰਾ ਅਧਿਕਰਣ (ਐਨਜੀਟੀ) ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਕਾਨਾਂ ’ਤੇ ਡਿਮੋਲਿਸ਼ਨ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਲਟਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੀ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹਿਲ ਨੇ ਬਚਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਨਿਗਮ ਹੁਣ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਤਰਜ਼ ’ਤੇ ‘ਇਨ-ਸੀਟੂ’ ਵੇਸਟਵਾਟਰ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਤਕਨੀਕ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ’ਚ ਵੱਡੇ ਸੀਵਰੇਜ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟ (ਐਸਟੀਪੀ) ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਦਾ ਮਕਾਨ ਟੁੱਟੇਗਾ।
ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੀ ਸੀ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਫੈਦਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲਗਭਗ 300 ਘਰਾਂ ਦਾ ਸੀਵਰੇਜ ਸਿੱਧਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਨਾਲੇ (ਡ੍ਰੇਨ) ’ਚ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਐਨਜੀਟੀ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਅਲਟੀਮੇਟਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕਰਕੇ ਐਸਟੀਪੀ ਤੱਕ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਵਿਛਾਉਣ ਜਾਂ ਘਰਾਂ ’ਚ ਸੋਖਤਾ ਖੱਡਾ (ਪਿੱਟ) ਬਣਾਉਣ। ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਨ ’ਤੇ ਨਿਗਮ ਨੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੇ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਕੌਂਸਲਰ ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਲਾਡੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਨਵੀਂ ਬਾਇਓ-ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਹੁਣ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ ਇਹ ਤਕਨੀਕ? ਮੁੰਬਈ ’ਚ ਲੱਗੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਸਫਲ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਮਿਤ ਕੁਮਾਰ ਤੇ ਚੀਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸੰਜੇ ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ’ਚ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਰਿਕਵੈਸਟ ਫਾਰ ਪ੍ਰਪੋਜ਼ਲ (ਆਰਐਫਪੀ) ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਸਿੱਧਾ ਨਾਲੇ ’ਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਡੋਜ਼: ਵਗਦੇ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ’ਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੂਖਮ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਜੈਵਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗੰਦਗੀ ਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ (ਬਾਇਓਲੌਜੀਕਲ ਪਾਲਿਊਟੈਂਟਸ) ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਗੇ। ਡਿਜੀਟਲ ਨਿਗਰਾਨੀ: ਨਾਲੇ ’ਤੇ ਫਲੋ ਮੀਟਰ, CCTV ਕੈਮਰੇ ਤੇ ਡਾਟਾ ਲਾਗਰ ਲਗਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲੈਬ ਟੈਸਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
‘ਕੰਮ ਦਿਖਾਓ, ਭੁਗਤਾਨ ਪਾਓ’ ਮਾਡਲ ’ਤੇ ਟੈਂਡਰ: ਨਿਗਮ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ’ਚ ਸਰਕਾਰੀ ਪੈਸੇ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਜ਼ੀਰੋ ਰੱਖਣ ਲਈ ‘ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਬੇਸਡ ਕਾਂਟ੍ਰੈਕਟ’ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਨਿਗਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਮਿਤ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੰਪਨੀ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਐਨਜੀਟੀ ਵੱਲੋਂ ਤੈਅ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਫ਼ ਮਿਲੇਗਾ, ਤਾਂ ਹੀ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਟੀਚਾ ਫੈਦਾਂ ਡ੍ਰੇਨ ਤੋਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ 50 ਤੋਂ 70 ਐਮਐਲਡੀ ਸੀਵਰੇਜ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ’ਚ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਫੈਦਾਂ ਡ੍ਰੇਨ ਤੋਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ 50 ਤੋਂ 70 ਐਮਐਲਡੀ ਸੀਵਰੇਜ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਟੀਚਾ ਬੀਓਡੀ (ਬਾਇਓਲੌਜੀਕਲ ਆਕਸੀਜਨ ਡਿਮਾਂਡ)
150–200 ਐਮਜੀ
10 ਤੋਂ ਘੱਟ
ਸੀਓਡੀ (ਕੈਮੀਕਲ ਆਕਸੀਜਨ ਡਿਮਾਂਡ)
300–400 ਐਮਜੀ
50 ਤੋਂ ਘੱਟ
ਟੀਐਸਐਸ (ਟੋਟਲ ਸਸਪੈਂਡਡ ਸੋਲਿਡਸ) 100–150 ਐਮਜੀ 20 ਤੋਂ ਘੱਟ