- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਚਾਰ ਸਾਲਾ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਮਾਂ ਕੋਲ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਪਿਤਾ ਵੱਲ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਅਦਾਲਤ ਤੋਂ ਭਰੋਸਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਦਰਮਿਆਨ ਦੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਬੱਚੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਕਸਟਡੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਜਸਟਿਸ ਵਿਕਰਮ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਮਾਂ ਦੀ ਹੈਬੀਅਸ ਕਾਰਪਸ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੀ ਕਸਟਡੀ 18 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 11 ਵਜੇ ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ, ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹਾਊਸ ਅਫਸਰ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਮਾਮਲੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ’ਚ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਜੂਨ 2025 ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਬਿਤਾਉਣ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਭਾਰਤ ਲਿਆਇਆ ਸੀ। ਮਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਪਿਤਾ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ ਕੋਲ ਛੱਡ ਕੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਪਰਤ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਾਂ ਉੱਥੇ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼ ਦੀ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਬੱਚੀ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਤਿੰਨ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ। 25 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
15 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ। 5 ਮਈ ਨੂੰ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਰੱਖਦਿਆਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ 20 ਮਈ ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬੱਚੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਪਸੀ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਮੰਗਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਉਹੀ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਾਂ 'ਤੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪੂਰੀ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ।
ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਿੱਜੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਬੱਚੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਕਥਿਤ ਸਬੰਧ ਮਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਬਣਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਢੁੱਕਵਾਂ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਹਿੰਦੂ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਐਕਟ, 1956 ਦੀ ਧਾਰਾ 6 ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਕਸਟਡੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬੱਚੀ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਂ ਉੱਥੇ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉੱਥੇ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਅੰਤਰਿਮ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਮਾਪੇ ਸਮਰੱਥ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਕਸਟਡੀ ਲਈ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਪਰਤਣ 'ਤੇ ਪਿਤਾ ਹਰ ਐਤਵਾਰ ਦੋ ਘੰਟੇ ਧੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕੇਗਾ, ਜੇਕਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਇਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ 'ਤੇ ਉਹ 15 ਤੋਂ 30 ਮਿੰਟ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ ਕਰ ਸਕੇਗਾ। ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦੇ ਸਪੁਰਦ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਵਰਤਣ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਦਮੇ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।