- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫ਼ੈਸਲਾ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ 'ਚ ਹੀਮੋਫੀਲੀਆ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਨਿਰਵਿਘਨ ਸਪਲਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼
ਹੀਮੋਫੀਲੀਆ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ (PWH) ਦੀ ਜਾਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਐਂਡ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ (ਯੂ.ਟੀ.) ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀ-ਹੇਮੋਫਿਲਿਕ ਫੈਕਟਰ VIII ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੀਮੋਫੀਲੀਆ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਅਤੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏ।
Posted By Sunita
Publish Date: Wed, 26 Aug 2026 08:50 AM (IST)
Updated Date: Wed, 26 Aug 2026 08:53 AM (IST)
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਹੀਮੋਫੀਲੀਆ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ (PWH) ਦੀ ਜਾਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਐਂਡ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ (ਯੂ.ਟੀ.) ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀ-ਹੇਮੋਫਿਲਿਕ ਫੈਕਟਰ VIII ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੀਮੋਫੀਲੀਆ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਅਤੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏ।
ਇਹ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਜਸਟਿਸ ਸੰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵੱਲੋਂ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੀਮੋਫੀਲੀਆ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅਭਿਨੈ ਗਰਗ ਦੁਆਰਾ ਦਾਇਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨੰਬਰ 6046/30/2026 ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ (GMCH) ਸੈਕਟਰ-32 ਅਤੇ ਪੀ.ਜੀ.ਆਈ.ਐੱਮ.ਈ.ਆਰ. (PGIMER), ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਫੈਕਟਰ VIII ਅਤੇ ਗੈਰ-ਫੈਕਟਰ ਰਿਪਲੇਸਮੈਂਟ ਥੈਰੇਪੀਆਂ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਕਿੱਲਤ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤੁਰੰਤ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ।
15 ਮਈ, 2026 ਨੂੰ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਲੈਂਦਿਆਂ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਜੀ.ਐੱਮ.ਸੀ.ਐੱਚ.-32 ਤੋਂ ਰਿਪੋਰਟ ਮੰਗੀ ਸੀ। 27 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਨੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਫੈਕਟਰ VIII (1,500 IU) ਦੀਆਂ 200 ਵਾਇਲਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਾਕਤਾਂ (strengths) ਦੀ ਖਰੀਦ ਅਜੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। 500 ਆਈ.ਯੂ. ਦੀਆਂ 700 ਵਾਇਲਾਂ ਦਾ ਖਰੀਦ ਆਰਡਰ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਲੰਬਿਤ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 1,000 ਆਈ.ਯੂ. ਦੀਆਂ 1,500 ਵਾਇਲਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲਈ ਸਕੱਤਰ, ਮੈਡੀਕਲ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਸਪਤਾਲ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਗਈਆਂ 250 ਆਈ.ਯੂ. ਦੀਆਂ 200 ਵਾਇਲਾਂ ਦੀ ਖਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਪੋਰਟਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਖਰੀਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਾਗਜ਼ੀ औਪਚਾਰਿਕਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੇਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ—ਜੋ ਕਿ ਹੀਮੋਫੀਲੀਆ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਖੂਨ ਵਗਣ (bleeding) ਦੌਰਾਨ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੇਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਇਸ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸਕੱਤਰ, ਸਿਹਤ, ਯੂ.ਟੀ. ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ :-
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਫੈਕਟਰ VIII ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੀਮੋਫੀਲੀਆ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਅਤੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਉਪਲਬਧਤਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ, ਲੰਬਿਤ ਖਰੀਦ, ਪ੍ਰਵਾਨਗੀਆਂ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਣਾ, ਹੀਮੋਫੀਲੀਆ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਅਤੇ ਹੰਗਾਮੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਲੋੜੀਂਦਾ ਬਫਰ ਸਟਾਕ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਕਿ ਫੈਕਟਰ VIII ਜਾਂ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੀਮੋਫੀਲੀਆ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਨਾ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇ।
ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੰਗਾਮੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਮਾਰਕੀਟ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਵਾਈਆਂ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਫੰਡਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੇ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਖਰੀਦ ਨੂੰ ਸੁਖਾਲਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰੇ।
ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਹੀਮੋਫੀਲੀਆ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਨਿਰਵਿਘਨ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੁਹਿਰਦ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖਰੀਦ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਬਣਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ।
ਹੀਮੋਫੀਲੀਆ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਜਨਮਜਾਤ ਖੂਨ ਵਗਣ ਵਿਕਾਰ (bleeding disorder) ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਲੋਟਿੰਗ ਫੈਕਟਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਖੂਨ ਵਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਜੋੜਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਖੂਨ ਵਗਣਾ, ਅਪੰਗਤਾ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਹੀਮੋਫੀਲੀਆ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਕਲੋਟਿੰਗ-ਫੈਕਟਰ ਕੰਸੈਂਟਰੇਟਸ ਤੱਕ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਹੁੰਚ ਡਾਕਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ, ਯੂ.ਟੀ. ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ; ਸਕੱਤਰ, ਸਿਹਤ, ਯੂ.ਟੀ. ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ; ਡਾਇਰੈਕਟਰ-ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ, ਜੀ.ਐੱਮ.ਸੀ.ਐੱਚ.-32, ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਭੇਜੀਆਂ ਜਾਣ। ਇਸ ਹੁਕਮ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਹੀਮੋਫਿਲਿਅਕ ਵੈਲਫੇਅਰ ਸੁਸਾਇਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਚੈਪਟਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹੀਮੋਫੀਲੀਆ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਯੂ.ਟੀ. ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅੱਖਰ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਦੋਵਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰੇ।
ਮੀਡੀਆ ਸਵਾਲਾਂ ਲਈ ਸੰਪਰਕ:-
ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ: 9814013875